Teamso
Rehber · Fazla Mesai

Fazla mesai kuralları ve hesaplama rehberi

Fazla mesai, haftalık 45 saati aşan çalışmadır ve her saati %50 zamlı ödenir. Yıllık 270 saat sınırı, yazılı onay, serbest zaman ve denkleştirme kuralları ise uygulamada en çok hata yapılan konulardır. Bu rehberde 4857 sayılı İş Kanunu'na göre kuralları ve örnek bir hesaplamayı bulabilirsiniz.

Uzmana danışın Fazla mesai paketini inceleyin
İş Kanunu md. 41 ve 63

Fazla mesaide dört temel sınır

45 saatHaftalık en fazla normal çalışma süresi
%50Fazla çalışma saat ücreti zammı
270 saatYıllık fazla çalışma üst sınırı
11 saatGünlük en fazla çalışma süresi

Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma arasındaki fark

Kanun iki ayrı kavram kullanır. Ayrımı doğru yapmak, bordroda doğru zam oranını uygulamanın ilk adımıdır.

Fazla çalışmaFazla sürelerle çalışma
Ne zaman oluşur?Haftalık 45 saati aşan çalışmalarSözleşmedeki haftalık süre 45 saatin altındaysa, bu süreyi aşıp 45 saate kadar yapılan çalışmalar
Saat ücretiNormal saat ücretinin %50 fazlasıNormal saat ücretinin %25 fazlası
Serbest zaman karşılığıHer saat için 1 saat 30 dakikaHer saat için 1 saat 15 dakika

Örneğin haftada 40 saat çalışmak üzere sözleşme yapmış bir çalışan bir hafta 48 saat çalışırsa, 40 ile 45 saat arasındaki 5 saat fazla sürelerle çalışma, 45 saati aşan 3 saat fazla çalışma sayılır.

Örnek hesaplama

Uygulamada saat ücreti, aylık brüt ücretin 225 saate bölünmesiyle bulunur (30 gün × 7,5 saat). 2026 brüt asgari ücreti olan 33.030 TL ile:

KalemHesapTutar (brüt)
Saat ücreti33.030 ÷ 225146,80 TL
Fazla çalışma saat ücreti146,80 × 1,5220,20 TL
Fazla sürelerle çalışma saat ücreti146,80 × 1,25183,50 TL
Ayda 10 saat fazla çalışma220,20 × 102.202 TL

Fazla mesai ücreti normal ücretle birlikte bordroda ve ücret hesap pusulasında ayrıca gösterilir.

Uyum

Fazla mesaide en sık yapılan hatalar

Fazla mesai risklerinin çoğu eksik kayıttan ve alınmamış onaylardan doğar.

Yazılı onay alınmaması

Fazla çalışma için çalışanın yazılı onayı gerekir. Onay sözleşme sırasında ya da ihtiyaç doğduğunda alınır ve özlük dosyasında saklanır. Çalışan 30 gün önceden yazılı bildirimle onayını geri çekebilir.

270 saatin aşılması

Bir yıldaki fazla çalışma toplamı 270 saati geçemez. Çalışan bazında birikimli takip yapılmazsa sınır fark edilmeden aşılır.

Yasak gruplara mesai

18 yaşını doldurmamış, gebe, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanlara, kısmi süreli çalışanlara ve sağlığı elvermediği raporla belgelenenlere fazla çalışma yaptırılamaz.

Gece ve 7,5 saatlik işler

Gece döneminde yürütülen işlerde ve sağlık kuralları gereği günde en fazla 7,5 saat çalışılması gereken işlerde fazla çalışma yapılamaz.

Serbest zamanın unutulması

Çalışan zamlı ücret yerine serbest zaman seçerse, bu süre 6 ay içinde, çalışma saatleri içinde ve ücret kesilmeden kullandırılmalıdır.

Eksik puantaj kaydı

İşveren, fazla çalışma saatlerini gösteren belgeyi düzenleyip imzalı nüshasını özlük dosyasında saklamakla yükümlüdür. Kayıt eksikse uyuşmazlıkta işverenin elinde dayanak kalmaz.

Denkleştirme: her 45 saati aşan hafta fazla mesai mi?

Taraflar anlaşırsa haftalık 45 saat, haftanın günlerine farklı dağıtılabilir. Denkleştirme uygulanan işyerlerinde, iki aylık süre içinde haftalık ortalama çalışma süresi 45 saati aşmıyorsa, bazı haftalarda 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılmaz. Bu süre toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar çıkarılabilir. Her durumda günlük çalışma 11 saati aşamaz.

Denkleştirme, yoğun ve sakin dönemleri olan işletmelerde maliyeti dengeler. Ancak hangi haftaların denkleştirmeye dahil edildiğinin kayıtla gösterilmesi gerekir.

Fazla mesai ücreti maaşa dahil edilebilir mi?

Yargıtay uygulamasında, fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğuna ilişkin sözleşme hükmü yıllık 270 saatle sınırlı olarak geçerli kabul edilir. Bu sınırı aşan fazla çalışmalar ayrıca ödenmelidir. Sözleşmenizi hazırlarken hukuk danışmanınızla birlikte değerlendirin.

Fazla mesai uyum kontrol listesi

  • Fazla çalışma yapan her çalışanın yazılı onayının özlük dosyasında olduğunu kontrol edin.
  • Çalışan bazında yıllık fazla çalışma toplamını izleyin ve 270 saate yaklaşanları işaretleyin.
  • Sözleşmesi 45 saatin altında olan çalışanlar için %25 ve %50 oranlarını ayrı hesaplayın.
  • Serbest zaman seçen çalışanların 6 aylık kullanım süresini takip edin.
  • Fazla çalışma yaptırılamayacak çalışan gruplarını vardiya planında engelleyin.
  • Fazla mesai ücretlerinin bordroda ayrı kalem olarak göründüğünden emin olun.
Teamso ile

Fazla mesaiyi talepten bordroya tek akışta yönetin

Fazla mesai

Talep, onay ve yıllık limit takibi. Fazla mesai paketi

Puantaj

PDKS verisinden fazla çalışma saatleri otomatik çıkar. Puantaj paketi

Bordro

Onaylanan saatler doğru zam oranıyla bordroya aktarılır. Bordro paketi

Sık sorulan sorular

Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Haftalık 45 saati aşan her saat için normal saat ücretinin %50 fazlası ödenir. Saat ücreti uygulamada aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur. 2026 brüt asgari ücretiyle bir saatlik fazla mesai 220,20 TL brüttür.
Yılda en fazla kaç saat fazla mesai yapılabilir?
4857 sayılı İş Kanunu'na göre bir yıldaki fazla çalışma toplamı 270 saati aşamaz.
Çalışan fazla mesaiyi reddedebilir mi?
Evet. Fazla çalışma için çalışanın yazılı onayı gerekir. Onay veren çalışan da 30 gün önceden yazılı bildirimde bulunarak onayını geri çekebilir. Zorunlu ve olağanüstü hallerde onay aranmaz.
Fazla mesai yerine izin verilebilir mi?
Çalışan isterse zamlı ücret yerine serbest zaman kullanabilir: fazla çalışmada her saat için 1 saat 30 dakika. Serbest zaman 6 ay içinde, çalışma süresi içinde ve ücret kesilmeden kullandırılır.

Fazla mesai riskini kayıt altına alın

Onay, limit ve bordro süreçlerini Teamso ile nasıl otomatikleştirebileceğinizi uzmanlarımızla konuşun.

Demo talep edin

Bu konuda Teamso nasıl yardımcı olur?

Fazla mesai hesaplamaTüm rehberler