Kadro planlaması nedir?
Kadro planlaması (headcount planı), bir dönem boyunca hangi pozisyonların dolu olacağını, hangilerinin açılacağını ve ne zaman doldurulacağını gösteren plandır. Personel bütçesi bu planın parasal karşılığıdır. İkisi birlikte hazırlanır: kadro sayısı değişirse bütçe, bütçe değişirse kadro planı güncellenir.
Planın üç temel girdisi vardır:
- Mevcut kadro: Pozisyon, departman, brüt ücret ve işe giriş tarihiyle güncel çalışan listesi.
- Açık pozisyonlar: Onaylanmış ama henüz doldurulmamış kadrolar ve beklenen işe başlama ayı.
- Maliyet parametreleri: Asgari ücret, SGK oranları, Hazine indirimi, yan haklar ve zam varsayımları.
Headcount planı nasıl hazırlanır?
1. Mevcut kadroyu pozisyon bazında listeleyin
Her satır bir pozisyon olsun. Kişi adı yerine pozisyon kodu kullanmak, ayrılan çalışanın yerine alınacak kişiyi aynı satırda izlemeyi kolaylaştırır.
2. Açık pozisyonları onay durumuyla ekleyin
Her açık pozisyon için gerekçe (büyüme, yerine alım, yeni proje), onaylayan kişi ve hedef işe başlama ayı yazın. İşe başlama ayı bütçeyi doğrudan belirler: nisanda başlayan biri yılın 9 ayı, temmuzda başlayan biri 6 ayı maliyet yaratır.
3. Maliyeti brüt ücret üzerinden hesaplayın
Bütçeyi net ücretle yapmak maliyeti düşük gösterir. 2026'da imalat dışı sektörde Hazine indiriminden yararlanan işverenin prim yükü brüt ücretin %21,75'idir: %19,75 SGK işveren payı ve %2 işsizlik sigortası işveren payı. İmalat sektöründe 5 puanlık indirimle yük %18,75, indirim yoksa %23,75'tir. Prime esas kazanç tavanı olan 297.270 TL'nin üzerindeki ücretlerde prim tavan tutar üzerinden hesaplanır. Ayrıntılı hesap için 2026 asgari ücret işveren maliyeti rehberine bakın.
4. Ücret dışı kalemleri ayrı satırda tutun
Yemek, yol, özel sağlık sigortası, ikramiye, fazla mesai, işe alım ve eğitim giderleri kişi başı maliyeti artırır. Bunları ücret satırına karıştırmadan ayrı kalem olarak planlayın.
Örnek: 10 kişilik personel bütçesi (2026 parametreleri)
Aşağıdaki örnek imalat dışı bir hizmet şirketini varsayar. Şirkette 8 kişi çalışıyor ve yıl içinde 2 açık pozisyon dolduruluyor. Tüm ücretler prime esas kazanç tavanının altında, işveren 2 puanlık Hazine indiriminden yararlanıyor. Aylık işveren maliyeti brüt ücretin 1,2175 katıdır. Ücretler yıl boyunca sabit kabul edilmiştir ve yan haklar dahil değildir. Hesaplar Python ile doğrulanmıştır.
| Pozisyon | Kişi | Brüt ücret (aylık) | İşveren maliyeti (kişi/ay) | Ay | Yıllık maliyet |
|---|---|---|---|---|---|
| Müşteri temsilcisi (asgari ücret) | 4 | 33.030,00 TL | 40.214,03 TL | 12 | 1.930.273,44 TL |
| Uzman | 2 | 50.000,00 TL | 60.875,00 TL | 12 | 1.461.000,00 TL |
| Takım lideri | 1 | 75.000,00 TL | 91.312,50 TL | 12 | 1.095.750,00 TL |
| Müdür | 1 | 120.000,00 TL | 146.100,00 TL | 12 | 1.753.200,00 TL |
| Uzman (açık pozisyon, 1 nisan) | 1 | 50.000,00 TL | 60.875,00 TL | 9 | 547.875,00 TL |
| Yazılım geliştirici (açık pozisyon, 1 temmuz) | 1 | 90.000,00 TL | 109.575,00 TL | 6 | 657.450,00 TL |
| Toplam | 10 | 7.445.548,44 TL |
Yıllık brüt ücret toplamı 6.115.440 TL, işveren primleri dahil toplam 7.445.548,44 TL'dir. İki açık pozisyon dolduktan sonra aylık maliyet 690.468,62 TL olur. Bu tutarın 12 ayı 8.285.623,44 TL eder. Fark 840.075 TL'dir ve açık pozisyonların bir sonraki yıla taşıdığı tam yıl etkisini gösterir. Gelecek yıl bütçesine yıl sonu aylık maliyetinden başlamak, bu etkinin gözden kaçmasını önler.
Senaryo planlaması
Tek bir rakam yerine birkaç senaryo hazırlamak, yönetimin riskleri önceden görmesini sağlar. Aşağıdaki senaryolar aynı 10 kişilik kadroya uygulanmıştır. Zam oranı bir tahmin değildir, yalnız hesap örneği için seçilmiş bir varsayımdır.
| Senaryo | Varsayım | Yıllık maliyet | Temel senaryoya göre fark |
|---|---|---|---|
| Temel | Plan olduğu gibi gerçekleşir | 7.445.548,44 TL | 0,00 TL |
| İşe alım gecikmesi | İki açık pozisyon 3'er ay geç dolar | 6.934.198,44 TL | -511.350,00 TL |
| Hazine indirimi kaybı | Prim yükü yıl boyunca %23,75 olur | 7.567.857,24 TL | +122.308,80 TL |
| Ara zam | Temmuzdan itibaren tüm brüt ücretlere %10 artış (varsayım) | 7.859.829,54 TL | +414.281,10 TL |
Gecikme senaryosu bütçeyi düşürür ama işin yükü aynı kalır. Bu dönemde fazla mesai ya da geçici destek maliyeti oluşabileceğini ayrıca değerlendirin. Hazine indirimi kaybı, bildirgelerin geç verilmesi ya da prim borcu gibi nedenlerle ortaya çıkabilir ve fark yıllık brüt ücret toplamının %2'sine eşittir. 2027 asgari ücreti açıklandığında parametreleri güncelleyin; resmî kaynağı takip edin.
