Mazeret izni nedir?
Mazeret izni, işçinin hayatındaki belirli olaylar için kanunla verilen ücretli izindir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun ek 2. maddesi bu izinleri sayar. İşveren bu izinleri vermek zorundadır ve ücret kesemez. Bu izinler yıllık ücretli izinden düşülmez.
Bu rehber, İş Kanunu'na tabi işçileri anlatır. Devlet memurlarının mazeret izinleri 657 sayılı Kanun'da ayrıca düzenlenir ve süreleri farklıdır.
Kanuni mazeret izinleri ve süreleri
| Olay | Süre | Not |
|---|---|---|
| İşçinin evlenmesi | 3 gün | Ücretli, yıllık izinden düşülmez |
| İşçinin evlat edinmesi | 3 gün | Analık izni hükümleri ayrıca uygulanabilir |
| Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü | 3 gün | Kanun bu yakınları sayar; diğer yakınlar için süre şirket politikasına kalır |
| Eşin doğum yapması (babalık izni) | 10 gün | 7578 sayılı Kanun ile 5 günden 10 güne çıktı; 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdi |
| En az %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi | Yılda 10 güne kadar | Hastalık raporu gerekir; çalışan ebeveynlerden yalnız biri kullanır; toplu ya da bölünerek alınabilir |
Süre takvim günü mü, iş günü mü?
Kanun mazeret izinlerini "gün" olarak yazar. Yıllık izindeki gibi "iş günü" demez. Bu yüzden öğretide ve uygulamada izin genellikle takvim günü olarak sayılır; hafta sonu ve tatil günleri de süreye girer. Toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi ya da şirket politikası daha uzun veya iş günü bazlı bir süre verebilir.
İzin olay anında kullanılır
Mazeret izni, olaya bağlı bir izindir. Olay tarihinden çok sonraya saklanmaz. Kullanılmayan mazeret izni ücrete veya yıllık izne dönüşmez. Engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuk için verilen izin bu kuralın istisnasıdır: yıl içinde bölünerek kullanılabilir.
İlgili diğer ücretli izinler
- İş arama izni (md. 27): Bildirim süresi içinde işçiye günde en az 2 saat ücretli iş arama izni verilir.
- Süt izni (md. 74): Kadın işçiye bir yaşından küçük çocuğu için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir ve bu süre çalışma süresinden sayılır.
- Analık izni (md. 74): Doğum ve evlat edinme sonrası izinler ayrı kurallara bağlıdır. Ayrıntılar için doğum izni rehberine bakın.
Örnek: babalık izni takvimi ve bordro etkisi
Aylık brüt ücreti 2026 asgari ücreti olan 33.030 TL olan bir işçinin eşi 4 Aralık 2026 Cuma günü doğum yapıyor. Şirket, izni doğum günüyle başlatıyor.
| Kalem | Değer |
|---|---|
| İzin süresi | 10 takvim günü |
| İzin tarihleri | 4 Aralık 2026 Cuma - 13 Aralık 2026 Pazar |
| Bu aralıktaki hafta içi gün sayısı | 6 gün |
| Günlük brüt ücret (33.030 / 30) | 1.101 TL |
| İzin günlerine düşen brüt ücret (10 x 1.101) | 11.010 TL |
| Bordroda kesinti | Yok; aylık ücret tam ödenir |
| SGK prim günü | Değişmez; izin günleri ücretli gün sayılır |
Bu ücreti işveren öder. Mazeret izni için SGK'dan ödenek alınmaz. İzin günleri puantajda "mazeret izni" koduyla ayrı tutulmalıdır. Böylece yıllık izin bakiyesi yanlışlıkla düşmez.
Doğum 1 Mayıs 2026'dan önce olduysa geçiş durumu için Resmî Gazete metnini ve hukuk ekibinizi kontrol edin.
