İhbar tazminatı hesaplama, işten ayrılışta en çok karıştırılan kalemlerden biridir. Çünkü tablo sadece kıdeme bakmaz. Bildirim süresi, giydirilmiş brüt ücret ve fesih şekli birlikte değerlendirilir. Yanlış bir varsayım, net tutarı kolayca değiştirir.
Bu rehberde önce ihbar süresini göreceksiniz. Sonra formülü netleştireceğiz. En sonda da gerçek rakamlarla bir örnek yapacağız. Resmî süreler için ÇSGB’nin İş Kanunu Sıkça Sorulan Sorular sayfasına bakılabilir.
- İhbar tazminatı hesaplama nedir?
- İhbar süresi tablosu
- İhbar tazminatı hesaplama formülü
- Örnek hesaplama
- Sık yapılan hatalar
İhbar tazminatı hesaplama nedir?
İhbar tazminatı, taraflardan biri bildirim süresine uymadan fesih yaptığında ortaya çıkar. İşveren işçiyi hemen işten çıkarırsa veya işçi süresini beklemeden ayrılırsa, ihbar süresine karşılık gelen ücret gündeme gelir. Bu kalem, kıdem tazminatından ayrı değerlendirilir. İkisi aynı dosyada görünse de aynı şey değildir.
Temel mantık basittir. Kıdem arttıkça bildirim süresi uzar. Süre uzadıkça hesaplanan tutar da büyür. Bu yüzden önce kıdemin doğru alınması gerekir. Sonra giydirilmiş brüt ücret bulunur. En son da gün hesabı yapılır.
İhbar süresi tablosu
ÇSGB’nin özetlediği süreler dört basamakta toplanır. Uygulamada bu tablo en çok kullanılan referanstır.
| Çalışma süresi | İhbar süresi | Takvim günü karşılığı |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 28 gün |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta | 42 gün |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün |
Burada kritik nokta şu: süre, iş günü gibi değil, takvim günü gibi okunur. Hesaplama yapılırken haftayı iş gününe çevirmek sık yapılan bir hatadır. Bir diğer hata da kıdemi şirket içinde geçen toplam süre yerine son pozisyonla sınırlamaktır.
İhbar tazminatı hesaplama formülü
Formül şu şekildedir: giydirilmiş brüt aylık ücret / 30 x ihbar günü. Giydirilmiş brüt ücret, yalnızca çıplak maaş değildir. Düzenli yol, yemek ve benzeri devamlı ödemeler de hesaba girebilir. Tek seferlik primler ise otomatik olarak aynı gruba girmez; uygulama, ödemenin sürekliliğine göre değişir.
Bu noktada net maaşla brüt maaşı karıştırmayın. İhbar tazminatı brüt hesaplanır. Net tutar, kesintilerden sonra değişir. Ayrıca haklı nedenle fesih varsa tablo farklılaşabilir. Yani her ayrılış ihbar tazminatı doğurmaz.
Örnek hesaplama
Şimdi tek satırda net bir örnek yapalım. Bir çalışan 2 yıl 3 aydır aynı işyerinde çalışıyor olsun. Aylık giydirilmiş brüt ücreti 36.000 TL olsun. Bu kıdem aralığı 6 haftalık ihbar süresine girer. 6 hafta, 42 takvim günüdür.
Günlük brüt ücret 36.000 / 30 = 1.200 TL olur. İhbar tazminatı da 1.200 x 42 = 50.400 TL brüt çıkar. Eğer düzenli yol ve yemek desteği varsa, onlar da giydirilmiş ücrete eklenir. O zaman sonuç biraz yükselir. Net ödeme ise vergi ve damga kesintilerinden sonra değişir.
Bu örnekte en önemli nokta, sürenin 6 hafta olduğunu doğru almak ve 30 günlük aylık ücret üzerinden günlük ücreti bölmektir. Kıdem 1,5 yılın altına inseydi sonuç da düşerdi. Kıdem 3 yılı geçseydi bu kez 8 haftalık tablo devreye girerdi.
Sık yapılan hatalar
- Net ücretle hesap yapmak.
- Giydirilmiş ücrete düzenli yan hakları eklememek.
- İhbar süresini iş günü gibi okumak.
- Kıdemi yanlış tarihten başlatmak.
- Haklı nedenle fesihte de otomatik ihbar çıkacağını varsaymak.
Kıdem tazminatıyla birlikte düşünmek gerekiyorsa, kıdem tazminatı rehberine de bakın. Fesih, bordro ve personel dosyası aynı tabloda takip edilirse bu hesaplar daha hızlı çıkar.
İhbar süresi, kıdem ve bordro kayıtlarını tek yerde görmek istiyorsanız Teamso’yu inceleyin.
