Bordro nasıl hesaplanır? Adım adım brütten nete rehber

Bordro nedir ve neden doğru hesaplanmalı?

Bordro, bir çalışanın belirli bir dönemdeki brüt kazancını, bu kazançtan yapılan yasal kesintileri ve sonuçta eline geçen net ücreti gösteren belgedir. Türkiye'de ücret bordrosu; SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) primleri, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi kesintilerini içerir. Aynı bordro, işverenin ödeyeceği primleri ve toplam maliyeti de belirler.

Hatalı bir bordro yalnız çalışanın net ücretini etkilemez. Eksik bildirilen prim ve vergi, ceza ve gecikme zammına yol açar; fazla kesinti ise çalışan memnuniyetini ve güveni zedeler. İşçilik alacaklarında zamanaşımı 5 yıl olduğundan, bugün yapılan bir hesap hatası yıllar sonra talep konusu olabilir.

Bu rehber, 2026 parametreleriyle bir bordronun nasıl hesaplandığını adım adım anlatır. Asgari ücretli çalışanın işverene maliyetini ayrıca merak ediyorsanız asgari ücret işveren maliyeti rehberine bakabilirsiniz.

Bordro hesaplamasında hangi parametreler kullanılır?

Hesaba başlamadan önce yılın parametrelerinin doğru tanımlandığından emin olun. 2026 için temel değerler şöyledir:

Gelir vergisi ücretlerde kümülatif matraha göre artan oranlıdır: 190.000 TL'ye kadar %15, 400.000 TL'ye kadar %20, 1.500.000 TL'ye kadar %27, 5.300.000 TL'ye kadar %35, üzeri %40. Dilimlerin bordroya etkisini gelir vergisi dilimleri 2026 rehberinde ayrıntılı ele aldık. Tüm güncel değerleri bordro parametreleri sayfasında bulabilirsiniz.

Brütten nete bordro nasıl hesaplanır? 7 adım

1. Brüt kazancı belirleyin

Brüt kazanç; aylık brüt ücrete ek olarak fazla mesai, prim, ikramiye ve nakdi yan hakları içerir. Ay içinde eksik gün varsa (ücretsiz izin, raporlu gün, ay ortası giriş ya da çıkış) ücret gün sayısına göre orantılanır. Bu nedenle bordro, puantajdan gelen gün ve saat verisiyle başlar.

2. SGK prime esas kazancı bulun

Prime esas kazanç, brüt kazancın SGK primine tabi kısmıdır. Taban ile tavan arasında kalmalıdır. Bazı ödemeler (ör. belirli sınırlar içindeki yemek yardımı) prime tabi olmayabilir; bu kalemlerin istisna şartlarını güncel düzenlemeden teyit edin.

3. SGK ve işsizlik işçi paylarını kesin

Prime esas kazancın %14'ü SGK işçi payı, %1'i işsizlik sigortası işçi payı olarak kesilir.

4. Gelir vergisi matrahını hesaplayın

Gelir vergisi matrahı = brüt kazanç - SGK işçi payı - işsizlik işçi payı. Bu matrah yıl başından itibaren kümülatif olarak toplanır.

5. Gelir vergisini hesaplayın ve istisnayı düşün

Aylık matrah, kümülatif matrahın içinde bulunduğu dilimin oranıyla vergilendirilir. Matrah iki dilime yayılıyorsa her parça kendi oranıyla hesaplanır. Bulunan vergiden asgari ücret gelir vergisi istisnası düşülür. 2026 için aylık istisna ocak-haziran 4.211,33 TL, temmuzda 4.537,75 TL, ağustos-aralık 5.615,10 TL'dir.

6. Damga vergisini hesaplayın

Brüt kazancın binde 7,59'u damga vergisidir. Asgari ücrete isabet eden aylık 250,70 TL istisna olarak düşülür.

7. Net ücreti bulun

Net ücret = brüt kazanç - SGK işçi payı - işsizlik işçi payı - ödenecek gelir vergisi - ödenecek damga vergisi. Ardından varsa icra, avans, sendika aidatı gibi özel kesintiler yapılır.

Örnek hesap: brüt 60.000 TL maaş ocak ayında net ne olur?

İşveren maliyeti, imalat dışı sektörde Hazine indirimli %19,75 SGK işveren payı ve %2 işsizlik işveren payı (toplam %21,75) eklenerek bulunur. İmalat sektöründe 5 puan indirimle %16,75 ödenir; toplam maliyet 71.250,00 TL olur. İndirimden yararlanamayan işveren %21,75 öder ve maliyet 74.250,00 TL'dir.

Net maaş yıl içinde neden düşer?

Aynı brüt ücreti alan bir çalışanın neti yıl içinde değişir, çünkü gelir vergisi kümülatif matraha göre hesaplanır. Kümülatif matrah bir dilim sınırını geçtiğinde vergi oranı yükselir. Aşağıdaki tablo brüt 60.000 TL alan çalışanın 2026 boyunca vergisini ve netini gösterir:

Nisanda matrahın 14.000 TL'lik kısmı %20'ye girer (37.000 x %15 + 14.000 x %20 = 8.350 TL). Temmuz ve ağustostaki küçük net artışı, asgari ücret istisnasının da artmasından kaynaklanır. Bu davranış normaldir ve çalışanlara önceden açıklanması bordro sorularını azaltır.

Farklı brüt ücretlerde ocak ayı neti ne kadar?

Bu değerler ocak ayı içindir ve imalat dışı sektör için %19,75 SGK işveren oranını varsayar. İmalat sektöründe 5 puan indirimle %16,75 ödenir; işveren maliyeti sırasıyla 59.375,00 TL, 71.250,00 TL ve 118.750,00 TL olur. Diğer aylar için maaş hesaplama aracını, işveren tarafı için işveren maliyeti hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Prim, ikramiye ve yan haklar bordroda nasıl hesaplanır?

Ay içinde ödenen prim ve ikramiyeler brüt kazanca eklenir ve normal ücretle aynı adımlardan geçer: SGK ve işsizlik payları kesilir, gelir vergisi matrahına eklenir ve damga vergisine tabi olur. Tek seferlik büyük bir ödeme, kümülatif matrahı hızla yükselterek çalışanı daha erken bir ayda üst dilime taşıyabilir. Bu nedenle ikramiye ödenen ayda net ücret, çalışanın beklediğinden düşük görünebilir.

Prim ve ikramiye ödenen ayda prime esas kazanç tavanı aşılırsa, tavanı aşan kısım için SGK primi hesaplanmaz. Bazı durumlarda tavanı aşan tutar sonraki aylara devredilebilir; bu uygulamanın şartlarını güncel düzenlemeden teyit edin.

Yemek, yol, özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkısı gibi yan hakların prim ve vergi karşısındaki durumu, ödeme biçimine ve belirli sınırlara göre değişir. Nakit ödenen yan haklar genellikle ücret gibi vergilendirilir. İstisna sınırlarını her yıl güncel düzenlemeden kontrol etmek ve bordro programında ayrı kalem olarak tanımlamak, hem çalışana şeffaflık sağlar hem de denetimde kolaylık yaratır.

Netten brüte hesaplama nasıl yapılır?

Pek çok işe alımda ücret net olarak konuşulur. Netten brüte hesap, yukarıdaki adımların tersinden ilerleyen deneme yanılma yöntemiyle yapılır, çünkü vergi kümülatif matraha göre değişir. Net ücret sabit tutulmak istenirse brüt ücret her ay farklı olabilir ve işveren maliyeti yıl içinde artar. Sözleşmede ücretin brüt mü net mi olduğunu açıkça yazmak, yıl ortasında doğabilecek anlaşmazlıkları önler.

Eksik gün olduğunda bordro nasıl hesaplanır?

Aylık ücretli çalışanlarda ay 30 gün kabul edilir. Ücretsiz izin, raporlu gün, devamsızlık ya da ay içinde işe giriş ve çıkış varsa brüt ücret, çalışılan ve ücretli sayılan gün sayısıyla orantılanır. Örneğin 30 günün 25'inde ücret hak eden bir çalışanın brüt ücreti aylık brütün 25/30'u olur. SGK prime esas kazanç tabanı ve tavanı da gün sayısına göre orantılanır: eksik günlü bir çalışanın prim matrahı, günlük taban tutarının gün sayısıyla çarpımından az olamaz.

Eksik gün nedeni SGK'ya aylık prim ve hizmet belgesinde ilgili kodla bildirilir. Raporlu günlerde ücretin ödenip ödenmeyeceği iş sözleşmesine ve toplu iş sözleşmesine bağlıdır; ödenmeyen günler için çalışan SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği alabilir. Kodu yanlış girmek hem teşvik hesaplarını hem de çalışanın hizmet kaydını etkiler, bu nedenle puantaj ile bordronun aynı kaynaktan beslenmesi önemlidir.

Bordro pusulasında hangi bilgiler yer almalı?

Çalışana verilen bordro pusulası, ücretin nasıl oluştuğunu açıkça göstermelidir. Pusulada genellikle şu bilgiler bulunur:

• Dönem, çalışma günü ve varsa eksik gün sayısı ile nedeni.
• Brüt ücret ve fazla mesai, prim, ikramiye gibi ek kazançlar.
• SGK işçi payı, işsizlik işçi payı ve prime esas kazanç.
• Gelir vergisi matrahı, kümülatif matrah, hesaplanan vergi ve uygulanan istisna.
• Damga vergisi ve istisnası.
• Özel kesintiler (avans, icra, sendika aidatı) ve net ödenen tutar.

Kümülatif matrahın pusulada görünmesi, çalışanların yıl ortasındaki net değişimini anlamasını kolaylaştırır. Pusulaları elektronik ortamda iletmek arşivlemeyi de sadeleştirir.

Bordroda sık yapılan hatalar nelerdir?

• Kümülatif matrahı yıl ortasında işe giren çalışan için önceki işverenden gelen bilgiyle başlatmamak.
• Asgari ücret istisnasını tüm aylarda aynı tutarla uygulamak.
• Fazla mesai saatini puantajdan almadan elle girmek; haftalık 45 saati aşan çalışmanın %50 zamlı ödendiğini unutmak.
• Prime esas kazanç tavanını aşan ücretlerde primi tüm brüt üzerinden hesaplamak.
• Eksik gün nedenini SGK'ya doğru kodla bildirmemek.
• Damga vergisi istisnasını düşmemek.

Fazla mesainin hesaplanması için fazla mesai kuralları rehberini inceleyebilirsiniz.

Bordro kapanışında işveren ne yapmalı?

• Puantajı kesinleştirin: çalışılan gün, izin, rapor ve fazla mesai saatleri.
• Dönem içi ücret değişikliklerini, yeni girişleri ve çıkışları işleyin.
• Ek ödemeleri ve kesintileri (avans, icra, sendika) kontrol edin.
• Bordroyu hesaplayın ve önceki ayla fark analizi yapın.
• Bordro pusulalarını çalışanlara iletin.
• MUHSGK beyannamesini izleyen ayın 26'sına kadar verin ve vergi ile primleri ödeyin.

Yeni yıla girerken güncellenmesi gereken parametreler için yeni yıl bordro kontrol listesine göz atın.