Part-time çalışan istihdamı rehberi

Part-time çalışma nedir, kimler kısmi süreli sayılır?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesine göre, işçinin normal haftalık çalışma süresinin tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlendiği sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir. Kısmi Süreli İş Sözleşmesi Yönetmeliği ise "önemli ölçüde daha az" ifadesini, emsal tam süreli çalışmanın üçte ikisine kadar olan çalışma olarak tanımlar. İşyerinde haftalık çalışma 45 saatse, haftada 30 saate kadar çalışma kısmi süreli kabul edilir.

Emsal işçi, aynı ya da benzer işte tam süreli çalışan işçidir. İşyerinde emsal yoksa, o iş kolunda şartlara uygun bir işyerinde aynı ya da benzer işte tam süreli çalışan işçi dikkate alınır. Haftalık çalışma süresi emsalin üçte ikisini aşarsa, sözleşmeye part-time adı verilse bile ilişki tam süreli sayılabilir.

Çağrı üzerine çalışma part-time ile aynı şey mi?

Hayır. Çağrı üzerine çalışma, iş görme ediminin işe ihtiyaç duyulması halinde yerine getirileceğinin kararlaştırıldığı ayrı bir kısmi süreli çalışma türüdür. Sözleşmede haftalık, aylık ya da yıllık çalışma süresi belirtilmelidir; belirtilmemişse haftalık 20 saat kararlaştırılmış sayılır. İşçi çağrıya en az dört gün önceden davet edilmelidir. Çağrı üzerine çalışmada ücret, işçi çağrılmasa bile kararlaştırılan süre için ödenir.

Part-time iş sözleşmesi nasıl yapılır?

Kısmi süreli iş sözleşmesinin yazılı yapılması zorunlu değildir; ancak ispat açısından yazılı sözleşme önerilir. Sözleşmede şu konular net olmalıdır:

• Haftalık çalışma süresi ve günlere dağılımı
• Ücret: saatlik, günlük ya da aylık esas
• Belirli süreli mi belirsiz süreli mi olduğu
• Yan haklar ve bunların kısmi çalışmaya göre nasıl uygulanacağı
• Fazla çalışma ve ek süre esasları

Part-time çalışan için de SGK işe giriş bildirgesi işe başlamadan önce verilir; işten ayrılışta çıkış bildirgesi 10 gün içinde verilir. Deneme süresi tam süreli çalışanlarla aynıdır: en çok 2 ay, toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar. Öğrenci, emekli ya da başka bir işte de çalışan kişilerle part-time sözleşme yapılırken sosyal güvenlik statüsü ayrıca kontrol edilmelidir; örneğin emekli çalışanlar için farklı prim türleri söz konusu olabilir. Bu durumlarda güncel şartları SGK duyurusundan kontrol edin. İşe alım evrakı için işe giriş süreci rehberine bakabilirsiniz.

Part-time çalışanın SGK gün sayısı nasıl hesaplanır?

Kısmi süreli çalışanlarda SGK prim gün sayısı, ay içinde çalışılan toplam saatin 7,5'e bölünmesiyle bulunur. Bu formül, günlük ortalama çalışma süresinin 7,5 saat (haftalık 45 saat / 6 gün) olarak kabul edilmesine dayanır. Kalan günler, aylık prim ve hizmet belgesinde (MUHSGK beyannamesinde) eksik gün olarak "kısmi istihdam" nedeniyle bildirilir.

Küsuratlı sonuçlarda yuvarlama uygulaması konusunda güncel düzenlemeyi resmi kaynaktan teyit edin. Gün sayısının doğru bulunması için puantajda saat bazında kayıt tutmak şarttır. Saat verisi olmadan yalnız çalışılan gün sayısını bildirmek, hem eksik prim hem de denetimde fark çıkması riskini doğurur. Puantaj ve eksik gün kodlaması için eksik gün bordro rehberine göz atabilirsiniz.

Part-time çalışana ne kadar ücret ödenir?

Kısmi süreli çalışan, tam süreli emsaline göre çalıştığı süreyle orantılı ücret alır. Asgari ücret de saat esasına göre uygulanır. 2026 yılı brüt asgari ücreti 33.030 TL'dir; aylık 225 saat esas alındığında saatlik brüt asgari ücret 146,80 TL olur. Part-time çalışana bu tutarın altında saatlik ücret ödenemez.

SGK prime esas kazanç da gün esasına göre değerlendirilir: günlük taban, aylık taban olan 33.030 TL'nin 30'a bölünmesiyle 1.101 TL'dir. 12 günlük prim bildirilen bir çalışan için prime esas kazanç en az 12 x 1.101 = 13.212 TL olmalıdır.

Örnek hesap: ayda 90 saat çalışan part-time personel

Saatlik brüt 146,80 TL ile ayda 90 saat çalışan bir personelin ocak ayı bordrosu şöyledir. Kazanç asgari ücret seviyesinde kaldığı için hesaplanan gelir vergisi ve damga vergisi, asgari ücret istisnası (aylık gelir vergisi istisnası 4.211,33 TL, damga vergisi istisnası 250,70 TL) içinde kalır ve sıfırlanır.

2026 yılında işveren SGK payı toplam %21,75'tir. Tablodaki %19,75 oranı, imalat dışı sektörlerde uygulanan 2 puanlık Hazine indiriminin (5510 sayılı Kanun md. 81/ı) şartlarının sağlandığı varsayımıyla kullanılmıştır. İmalat sektöründe indirim 5 puandır; işveren %16,75 öder (2.213,01 TL) ve toplam maliyet 15.689,25 TL olur. İndirim şartlarını sağlamayan işveren %21,75 öder (2.873,61 TL); toplam maliyet 16.349,85 TL olur. Farklı ücret ve saatler için maaş hesaplama ve işveren maliyeti hesaplama araçlarını, güncel oranlar için bordro parametrelerini kullanabilirsiniz.

Part-time çalışan fazla mesai yapabilir mi?

Kısmi süreli çalışanın sözleşmedeki süreyi aşan çalışması, haftalık 45 saati aşmadıkça fazla mesai değil, "fazla sürelerle çalışma" kapsamında değerlendirilebilir. Fazla sürelerle çalışmada her saat ücreti %25 zamlı ödenir; haftalık 45 saati aşan kısım için ise %50 zamlı fazla mesai hükümleri uygulanır. Sözleşmedeki süreyi düzenli olarak aşan çalışma, kısmi süreli ilişkinin niteliğini sorgulatabilir. Ayrıntılar için fazla mesai rehberine bakın ve güncel düzenlemeyi resmi kaynaktan teyit edin.

Part-time çalışanın yıllık izni kaç gün?

Kısmi süreli çalışanın yıllık izin hakkı tam süreli çalışanla aynıdır: 1-5 yıl kıdemde 14 gün, 5-15 yıl arasında 20 gün, 15 yıl ve üzerinde 26 gün. 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü çalışanlar en az 20 gün izin alır. Kıdem hesabında part-time çalışma süresi, haftada kaç gün çalışıldığından bağımsız olarak takvim üzerinden sayılır.

İzin ücreti ise çalışanın kısmi ücretine göre ödenir. Haftada belirli günlerde çalışan bir personelin izin günlerinin nasıl kullandırılacağı (yalnız çalışma günlerinin mi düşüleceği) işyeri politikasında açıkça yazılmalıdır. Yıllık izin hesabı için yıllık izin hesaplama aracını ve yıllık izin rehberini kullanabilirsiniz.

Part-time çalışanın kıdem ve ihbar hakkı var mı?

Evet. Kısmi süreli çalışan, şartları sağladığında kıdem tazminatı ve ihbar süresi haklarından yararlanır. Kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük brüt ücret üzerinden, en az 1 yıl kıdem şartıyla hesaplanır ve kıdem tazminatı tavanıyla (2026 için 73.729,87 TL) sınırlıdır; yalnız damga vergisi kesilir. Hesapta part-time çalışanın kendi brüt ücreti esas alınır.

İhbar süreleri de aynıdır: 6 aydan az kıdemde 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında 4 hafta, 1,5 ile 3 yıl arasında 6 hafta, 3 yıldan fazla kıdemde 8 hafta. Tazminat tahminleri için kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı hesaplama araçlarına bakabilirsiniz.

Part-time çalışanın hafta tatili ve genel tatil ücreti nasıl hesaplanır?

Kısmi süreli çalışan da hafta tatili ve genel tatil haklarından yararlanır. Aylık ücretle çalışan part-time personelin bu günlere ait ücreti aylık ücretin içindedir. Saatlik ücretle çalışanlarda ise genel tatil günü, o gün normalde çalışacağı süre esas alınarak ücretlendirilir. Çalışan, normalde çalışmadığı bir güne denk gelen genel tatil için ayrıca ücret talep edemez. Genel tatilde fiilen çalışırsa, o gün için ilave bir günlük ücret kendi günlük çalışma süresine göre hesaplanır. Hesap ayrıntıları için bayram ve genel tatil ücreti rehberine bakabilirsiniz.

Part-time çalışana yan hak verilmeli mi?

İş Kanunu, kısmi süreli çalışanın salt bu nedenle tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamayacağını belirtir. Bölünebilir menfaatler (ikramiye, yemek yardımı gibi) çalışma süresiyle orantılı olarak ödenir. Ayrım yapmayı haklı kılan bir neden varsa belgelenmelidir. Yan hak politikasında part-time çalışanlar için orantılama kuralını açıkça yazmak, eşit davranma uyuşmazlıklarını önler.

Part-time ile tam süreli çalışma arasında geçiş nasıl olur?

İşyerinde aynı işte tam süreli ya da kısmi süreli çalışmaya geçiş imkânı varsa, işveren bunu zamanında duyurmalı ve geçiş talebinde bulunan çalışanların taleplerini dikkate almalıdır. Geçiş, çalışma koşullarında esaslı değişiklik olduğundan çalışanın yazılı onayıyla yapılmalıdır. Ayrıca kanunda, doğum sonrası belirli koşullarda ebeveynlere kısmi süreli çalışma talep hakkı tanınmıştır; ayrıntılar için doğum izni işveren rehberine bakın.