Çalışan açık rıza metni, işverenin kanundaki diğer hukuki sebeplere dayanamadığı belirli bir veri işleme faaliyeti için çalışanın onayını aldığı belgedir. Açık rıza, KVKK kapsamında son çare niteliğindedir; aşağıdaki örneği yalnız işyerinizde gerçekten rızaya dayanan işlemleri bırakarak kullanın.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md. 3, 5, 6 ve 9
Belge metni
Çalışan açık rıza metni
[Şirket unvanı] (veri sorumlusu) tarafından tarafıma sunulan çalışan aydınlatma metnini ayrıca okudum. Aşağıda yer alan her işlem için onay verip vermediğimi ayrı ayrı işaretliyorum. Onay vermemem, iş sözleşmemi ve iş ilişkimden doğan haklarımı hiçbir şekilde etkilemeyecektir.
1. Fotoğraf ve video kullanımı
İşyerinde düzenlenen etkinliklerde çekilen fotoğraf ve videolarımın, adım ve unvanımla birlikte [şirketin internet sitesi, sosyal medya hesapları, tanıtım broşürleri] üzerinde tanıtım amacıyla yayımlanmasına;
[ ] Onay veriyorum [ ] Onay vermiyorum
2. Doğum günü ve kişisel duyurular
Doğum tarihimin ve [evlilik, doğum gibi] kişisel haberlerimin kutlama amacıyla şirket içi iletişim kanallarında paylaşılmasına;
[ ] Onay veriyorum [ ] Onay vermiyorum
3. Yurt dışına aktarım
[Amaç, örneğin yurt dışında düzenlenen eğitim ya da organizasyona katılımım] için ad soyad, iletişim ve [pasaport] bilgilerimin [alıcı ve ülke] tarafına arızi olarak aktarılmasına. Alıcı ülke hakkında yeterlilik kararı ve kanundaki uygun güvencelerin bulunmaması nedeniyle bu aktarımın doğurabileceği muhtemel riskler hakkında bilgilendirildim;
[ ] Onay veriyorum [ ] Onay vermiyorum
Bu onayları özgür irademle verdiğimi; verdiğim onayı dilediğim zaman [Şirket adresi] adresine yazılı olarak ya da [kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi] adresine bildirerek geri alabileceğimi; geri alma halinde ilgili işlemin geri alma tarihinden itibaren durdurulacağını biliyorum.
Ad Soyad: [Çalışan Ad Soyad]
T.C. Kimlik No: [T.C. kimlik numarası]
Tarih: [Tarih]
İmza:
Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun. Örnek metin bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir uzmana danışın.
Açık rıza hangi durumlarda gerekir?
KVKK'ya göre kişisel veriler; kanunlarda açıkça öngörülme, iş sözleşmesinin kurulması ve ifası, hukuki yükümlülük, bir hakkın korunması ya da meşru menfaat gibi bir hukuki sebebe dayanıyorsa açık rıza alınmadan işlenebilir. Ücret ödemesi, SGK bildirimleri, izin ve puantaj takibi bu sebeplere dayandığı için bunlar için açık rıza istenmez. Bu işlemler için rıza almak, çalışan rızasını geri aldığında işlemin durması gerektiği yanılgısını yaratır ve Kurul tarafından da hatalı uygulama olarak değerlendirilir.
Açık rıza; fotoğrafın tanıtımda kullanılması, kişisel duyuruların paylaşılması ya da yurt dışına arızi aktarım gibi, işin yürütülmesi için zorunlu olmayan işlemler için gerekir. Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 2 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/921 sayılı ilke kararına göre, mesai takibi için parmak izi, yüz tanıma gibi biyometrik veri işlenmesi açık rıza alınsa bile hukuka uygun kabul edilmez; bu amaçla kart, şifre gibi yöntemler kullanılmalıdır. Sağlık verisi gibi özel nitelikli kişisel veriler, 2024 değişikliğinden sonra istihdam ve iş sağlığı alanındaki hukuki yükümlülükler kapsamında rıza olmadan işlenebilir; bu kapsamın dışında kalan işlemler için açık rıza aranır.
Açık rızanın geçerlilik şartları
Kanun açık rızayı belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza olarak tanımlar. Bu üç şarttan biri eksikse rıza geçersizdir ve veri işleme hukuka aykırı hale gelir.
Belirli konu: Her işlem için ayrı onay alınmalı; "tüm verilerimin işlenmesine izin veriyorum" gibi genel ifadeler geçersizdir.
Bilgilendirme: Çalışan, onay vermeden önce aydınlatma metni ile verinin hangi amaçla ve kime aktarılacağını öğrenmiş olmalıdır.
Özgür irade: Rıza, iş sözleşmesinin ya da bir hakkın şartı yapılamaz; onay vermeyen çalışana alternatif sunulmalıdır.
Geri alınabilirlik: Çalışan rızasını her zaman geri alabilir; bu durumda işlem ileriye dönük olarak durdurulur.
Açık rıza metni hazırlarken dikkat edilecekler
Açık rıza metni aydınlatma metniyle aynı belgede birleştirilmemelidir. Önce aydınlatma yapılır, ardından rızaya dayanan her işlem için ayrı bir onay kutusu sunulur. Onay kutularının önceden işaretlenmiş olması ya da tek bir imzayla tüm işlemlere rıza alınması, rızanın belirli konuya ilişkin olma şartını ortadan kaldırır.
İşçi ile işveren arasındaki bağımlılık ilişkisi nedeniyle çalışan rızasının özgür olup olmadığı özellikle dikkatle incelenir. Bu nedenle rızaya dayanan her işlemde onay vermeyen çalışanın herhangi bir olumsuz sonuçla karşılaşmayacağı açıkça yazılmalıdır. Kurul, mesai takibinde biyometrik veri işlenmesini rıza alınsa bile ölçüsüz bulduğundan bu tür işlemler açık rıza metnine konulmamalıdır. Rızanın geri alındığı tarih kayıt altına alınmalı ve verilen rızalar saklama ve imha politikasına uygun olarak saklanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Her çalışandan açık rıza almak zorunlu mu?
Hayır. Açık rıza yalnız kanundaki diğer hukuki sebeplere dayanılamayan işlemler için gerekir. Bordro, SGK bildirimi ve izin takibi gibi işlemler için rıza alınmaz; bunlar için aydınlatma yapılması yeterlidir.
Açık rıza vermeyen çalışan işten çıkarılabilir mi?
Hayır. Rıza vermemek iş sözleşmesinin feshi için geçerli bir neden değildir. Rızanın işe alınma ya da işte kalma şartı yapılması, rızayı geçersiz kılar.
Çalışan verdiği açık rızayı geri alabilir mi?
Evet, her zaman geri alabilir. Geri alma ileriye dönük sonuç doğurur; geri almaya kadar yapılan işlemler hukuka uygun kalır, ancak işveren o tarihten sonra ilgili işlemi durdurmalıdır.
Açık rıza sözlü olarak verilebilir mi?
Kanun belirli bir şekil öngörmez; ancak rızanın alındığını ispat yükü işverendedir. Bu nedenle yazılı ya da elektronik ortamda, işlem bazında kayıt altına alınması önerilir.
Yurt dışına aktarım için her zaman açık rıza gerekir mi?
Hayır. 2024 değişikliğinden sonra yurt dışına aktarım öncelikle yeterlilik kararı ya da standart sözleşme gibi uygun güvencelerle yapılır. Açık rıza yalnız arızi, yani düzenli olmayan aktarımlarda kullanılabilir.
İK süreçlerinizi tek yerde toplayın
Ücretsiz deneyin ya da ekibimizle ürünü birlikte inceleyin.
