SMART kriterleri ne anlama gelir?
Her harf hedefin taşıması gereken bir özelliği ifade eder. Beş kriterin tamamını karşılamayan bir hedef, dönem sonunda "ulaşıldı mı" sorusuna net yanıt vermez.
- Belirli: neyin, kim tarafından yapılacağı açık; "iyileştirmek" gibi genel ifadeler yerine somut sonuç
- Ölçülebilir: sayı, oran, süre ya da tamamlanma kriteri içerir
- Ulaşılabilir: kaynaklar ve süre düşünüldüğünde gerçekçi, ama zorlayıcı
- İlgili: ekip ve şirket hedefleriyle bağlantılı, kişinin rolüyle uyumlu
- Zamana bağlı: başlangıç ve bitiş tarihi ya da dönemi belli
SMART hedef örnekleri
Kötü yazılmış bir hedef ile SMART bir hedef arasındaki fark genellikle ölçüt ve tarih eklenmesiyle ortaya çıkar. Örneğin "Müşteri memnuniyetini artırmak" yerine "Destek talebi çözüm süresini üç ay içinde ortalama 48 saatten 24 saate indirmek" yazılması, hedefin ne zaman ve nasıl başarılmış sayılacağını netleştirir.
İK için örnek: "İşe alım sürecini hızlandırmak" yerine "Uzman seviyesi pozisyonlarda başvurudan teklife kadar geçen süreyi yıl sonuna kadar 35 günden 25 güne düşürmek." Bordro için örnek: "Bordro hata oranını ikinci çeyrek sonuna kadar %2'den %0,5'e indirmek."
SMART hedefler performans yönetiminde nasıl kullanılır?
Hedefler dönem başında çalışan ve yönetici tarafından birlikte belirlenir; genellikle kişi başına üç ile yedi hedef yeterlidir. Her hedefe bir ağırlık verilir ve dönem sonunda gerçekleşme oranı performans değerlendirme notunun hedef bölümünü oluşturur.
Hedefler yıl içinde koşullar değiştiğinde güncellenmelidir. Yılın ortasında anlamını yitirmiş bir hedefe göre değerlendirme yapmak hem adaletsiz hem de motivasyonu düşürücüdür. Hedef değişiklikleri yazılı olarak kayıt altına alınmalıdır.
SMART, OKR ve KPI arasındaki fark
KPI, sürekli izlenen bir performans göstergesidir; SMART hedef ise bu göstergede belirli bir dönemde ulaşılmak istenen düzeyi tanımlayabilir. OKR yöntemi ise daha iddialı hedefleri teşvik eder ve %60-70 gerçekleşmeyi başarı sayar; SMART hedefler ise ulaşılabilir olacak şekilde yazılır ve genellikle %100 gerçekleşme beklenir.
Sık yapılan hatalar; hedef yerine görev listesi yazmak ("rapor hazırlamak"), kişinin etkileyemeyeceği sonuçları hedef yapmak, çok fazla hedef belirlemek ve hedefleri yetkinlik gelişimiyle hiç ilişkilendirmemektir.
SMART hedef hakkında sık sorulan sorular
SMART hedef ne demek?
Belirli, ölçülebilir, ulaşılabilir, ilgili ve zamana bağlı olarak yazılmış hedef demektir. Kısaltma bu beş kriterin İngilizce baş harflerinden oluşur.
Bir çalışanın kaç SMART hedefi olmalı?
Genellikle üç ile yedi hedef yeterlidir. Daha fazlası odağı dağıtır ve önceliklerin belirsizleşmesine yol açar.
SMART hedef ile OKR arasındaki fark nedir?
SMART hedefler gerçekçi ve tam olarak ulaşılması beklenen hedeflerdir. OKR'lar ise daha iddialı yazılır ve kısmi gerçekleşme de başarı sayılır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.