Devamsızlık oranı nasıl hesaplanır?
Temel formül şudur: devamsızlık oranı = (dönemde planlanmamış devamsızlık gün sayısı / (ortalama çalışan sayısı x dönemdeki planlanan iş günü)) x 100. Hesap aylık ya da yıllık yapılabilir; karşılaştırma için aynı yöntemin tutarlı kullanılması önemlidir.
Planlı yokluklar hesaba katılmaz: yıllık izin, resmi tatil, doğum izni ve önceden onaylanmış eğitimler devamsızlık sayılmaz. Hesaba giren başlıca kalemler kısa süreli raporlar, mazeretsiz devamsızlık ve son dakikada alınan izinlerdir. Uzun süreli hastalık raporlarını ayrı izlemek, oranın kısa süreli devamsızlık eğilimini daha iyi göstermesini sağlar.
Bradford faktörü nedir?
Aynı toplam gün sayısı, farklı yapıda devamsızlıkları gizleyebilir. Bir çalışanın tek seferde 10 gün raporlu olması ile 10 ayrı gün işe gelmemesi işleyiş üzerinde çok farklı etki yaratır. Bradford faktörü bu farkı görünür kılar: B = S x S x D formülünde S devamsızlık sayısını (kaç ayrı olay), D toplam gün sayısını gösterir.
Örneğin tek seferde 10 gün devamsızlık 1 x 1 x 10 = 10 puan verirken, 10 ayrı günlük devamsızlık 10 x 10 x 10 = 1000 puan verir. Puan yüksek çıktığında amaç cezalandırmak değil, nedeni anlamak için çalışanla görüşmektir.
Devamsızlığın hukuki sonuçları nelerdir?
Raporlu günler mazeretli devamsızlıktır ve fesih nedeni değildir; ancak raporlu süre ihbar süresini altı hafta aşarsa işverenin haklı fesih hakkı doğar. Mazeretsiz devamsızlıkta ise İş Kanununun 25. maddesi işverene bildirimsiz fesih hakkı verir.
- İzinsiz ya da haklı bir nedene dayanmadan ardı ardına iki iş günü işe gelmeme
- Bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü işe gelmeme
- Bir ay içinde toplam üç iş günü işe gelmeme
Devamsızlık nasıl azaltılır?
Önce veri güvenilir olmalıdır: devamsızlıklar PDKS ve puantaj kayıtlarında neden koduyla tutulmalı, devamsızlık tutanakları aynı gün düzenlenmelidir. Ardından oran departman, vardiya ve yönetici bazında incelenir; belirli bir ekipte ya da günlerde yoğunlaşma genellikle iş yükü, vardiya düzeni ya da yönetici ilişkisine işaret eder.
İşe dönüş görüşmeleri, esnek saatler, çalışan refahı uygulamaları ve adil vardiya planlaması devamsızlığı azaltmada etkilidir. Yüksek devamsızlık çoğu zaman düşük bağlılığın ve ileride artacak işten ayrılmaların öncü göstergesidir.
Devamsızlık oranı hakkında sık sorulan sorular
Normal devamsızlık oranı kaçtır?
Sektöre göre değişmekle birlikte birçok kurumda %2-4 aralığı olağan kabul edilir. Üretim ve vardiyalı işlerde oran ofis işlerine göre daha yüksek olabilir.
Yıllık izin devamsızlık oranına dahil edilir mi?
Hayır. Yıllık izin, resmi tatil ve planlı diğer izinler devamsızlık hesabına katılmaz; yalnız planlanmamış yokluklar sayılır.
Raporlu günler devamsızlık sayılır mı?
Oran hesabında genellikle planlanmamış devamsızlık olarak sayılır, ancak hukuken mazeretli devamsızlıktır ve disiplin konusu yapılamaz.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.