Risk değerlendirmesini kim yapar?
Risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından yapılır. Yönetmeliğe göre ekipte işveren veya işveren vekili, işyerinde görevli iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, çalışan temsilcisi, işyerindeki destek elemanları ve işyerindeki tüm birimleri temsil edecek şekilde belirlenen ve riskler konusunda bilgi sahibi çalışanlar yer alır.
İşveren, risk değerlendirmesi hizmetini dışarıdan satın alabilir; ancak bu durum işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Değerlendirmenin işyerinin gerçek koşullarını yansıtması için sahada inceleme yapılması ve çalışanların görüşlerinin alınması gerekir.
Risk değerlendirmesi hangi aşamalardan oluşur?
Yönetmelik, risk değerlendirmesinin sistematik bir süreç olarak yürütülmesini ister:
- Tehlikelerin tanımlanması: makineler, kimyasallar, gürültü, ergonomi, yüksekte çalışma, psikososyal riskler
- Risklerin belirlenmesi ve analizi: olasılık ve şiddete göre derecelendirme
- Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması: önce tehlikeyi ortadan kaldırma, sonra toplu koruma, en son kişisel koruyucu donanım
- Dokümantasyon: değerlendirme raporunun hazırlanması ve ekip tarafından imzalanması
- Tedbirlerin uygulanması ve izlenmesi, çalışanlara bilgi verilmesi
Risk değerlendirmesi ne sıklıkla yenilenir?
Risk değerlendirmesi, işyerinin tehlike sınıfına göre çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki yılda bir, tehlikeli işyerlerinde en geç dört yılda bir, az tehlikeli işyerlerinde en geç altı yılda bir yenilenir.
Bu süreler dolmadan da yenileme gereken durumlar vardır: işyerinin taşınması veya binalarda değişiklik yapılması, işyerinde uygulanan teknoloji, kullanılan madde ve ekipmanlarda değişiklik olması, üretim yönteminde değişiklik olması, iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi, çalışma ortamına ilişkin sınır değerlerde değişiklik olması ve ortam ölçümleri veya sağlık gözetimi sonuçlarına göre gerek görülmesi.
Risk değerlendirmesi yapılmazsa ne olur?
Risk değerlendirmesi yapmayan veya yaptırmayan işverene 6331 sayılı Kanun md. 26 uyarınca idari para cezası verilir ve aykırılığın devam ettiği her ay için ayrıca ceza uygulanır. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.
Daha önemli sonuç, bir iş kazası halinde ortaya çıkar: risk değerlendirmesinin yapılmamış veya güncellenmemiş olması, işverenin kusur oranını artırır ve hem tazminat davalarında hem de SGK'nın rücu taleplerinde işverenin sorumluluğunu ağırlaştırır. Risk değerlendirmesi, İSG eğitimlerinin içeriğini ve acil durum planlarını da belirleyen temel belgedir.
Risk değerlendirmesi hakkında sık sorulan sorular
Risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?
Çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki, tehlikeli işyerlerinde en geç dört, az tehlikeli işyerlerinde en geç altı yılda bir yenilenir.
Risk değerlendirmesini işveren kendisi yapabilir mi?
Risk değerlendirmesi işverenin kurduğu ekiple yapılır; ekipte iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve çalışan temsilcisi yer alır. Hizmet satın alınabilir, ancak sorumluluk işverende kalır.
İş kazasından sonra risk değerlendirmesi yenilenmeli mi?
Evet. İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana geldiğinde risk değerlendirmesi süre beklenmeden yenilenmelidir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.