Hangi olaylar iş kazası sayılır?
5510 sayılı Kanunun 13. maddesi iş kazasını sınırlı sayıda duruma bağlar. Olayın bu durumlardan birinde gerçekleşmesi ve sigortalıda bedensel ya da ruhsal bir zarar doğması gerekir.
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada
- İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle (işyeri dışında olsa bile)
- İşveren tarafından görevle başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda
- Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda
- İşverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmesi sırasında
İş kazası nasıl ve ne zaman bildirilir?
İşveren, iş kazasını olay yerindeki kolluk kuvvetlerine derhal, SGK'ya ise kazadan sonraki en geç üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. Bildirim e-Bildirge sistemindeki iş kazası ve meslek hastalığı ekranından yapılır. Kaza işyeri dışında meydana gelmişse süre, işverenin kazayı öğrendiği tarihten başlar.
6331 sayılı Kanun uyarınca işveren ayrıca tüm iş kazalarının ve ramak kala olayların kaydını tutmak, kazayı araştırmak ve benzer kazaların önlenmesi için risk değerlendirmesini güncellemek zorundadır. Süresinde yapılmayan bildirim için idari para cezası uygulanır ve bildirim yapılmadığı süre içinde ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverene rücu edilebilir.
İş kazası geçiren çalışanın hakları nelerdir?
İş kazasında prim gün şartı aranmaz. Çalışan, istirahatli olduğu her gün için geçici iş göremezlik ödeneği alır. Kaza sonucunda meslekte kazanma gücü en az %10 azalmışsa sürekli iş göremezlik geliri bağlanır; ölüm halinde hak sahiplerine ölüm geliri ödenir. Tedavi giderleri SGK tarafından karşılanır.
Bunlara ek olarak çalışan ya da yakınları, SGK'nın karşılamadığı zararlar için işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açabilir. İş kazası nedeniyle raporlu kalınan günler eksik gün olarak bildirilir.
İşverenin sorumluluğu ve rücu
Kaza, işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almaması sonucunda meydana gelmişse SGK, çalışana yaptığı ödemeleri ve bağladığı gelirin peşin sermaye değerini işverenin kusuru oranında işverenden geri ister. Bu rücu alacağı yüksek tutarlara ulaşabilir; ayrıca işçinin tazminat davası ve cezai sorumluluk da gündeme gelir.
En etkili koruma önlemdir: risk değerlendirmesi, İSG eğitimleri, kişisel koruyucu donanım ve bunların belgelenmesi. Çalışan sağlığı ve güvenliğiyle ilgili ayrıntılar İSG sayfasında anlatılmaktadır.
İş kazası hakkında sık sorulan sorular
İş kazası kaç gün içinde bildirilir?
İşveren iş kazasını SGK'ya kazadan sonraki en geç üç iş günü içinde bildirmelidir. Kolluk kuvvetlerine ise derhal bildirim yapılır.
İşe gelirken geçirilen kaza iş kazası mıdır?
İşverenin sağladığı servis aracıyla toplu taşınma sırasında olursa iş kazası sayılır. Çalışanın kendi aracıyla ya da toplu taşımayla işe gelirken geçirdiği kaza, görevli olmadıkça kural olarak iş kazası sayılmaz.
İş kazasında rapor parası ilk günden mi ödenir?
Evet. İş kazasında prim gün şartı aranmaz ve geçici iş göremezlik ödeneği istirahatin ilk gününden itibaren ödenir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.