Asgari işçilik

Asgari işçilik hangi işlerde aranır?

Asgari işçilik incelemesi, kamu ya da özel sektörde ihale yoluyla verilen işlerde, yapı ruhsatına bağlı özel bina inşaatlarında ve işyeri kaydı belirli bir iş için açılan diğer işlerde yapılır. Amaç, işin büyüklüğüne göre olması gereken işçiliğin SGK'ya bildirilip bildirilmediğini kontrol etmektir.

Ayrıca işin süresi boyunca bildirilen sigortalı sayısı ve prime esas kazanç tutarı, işin niteliğine göre belirlenmiş asgari işçilik oranıyla karşılaştırılır. İnceleme, iş bittiğinde işveren ilişiksizlik belgesi istediğinde ya da işyeri kapatıldığında gündeme gelir.

Asgari işçilik nasıl hesaplanır?

İhale konusu işlerde, sözleşme bedelinden malzeme gibi işçilik dışı kalemler düşüldükten sonra kalan tutara işin türüne göre Asgari İşçilik Oranları Tebliği'nde belirlenen oran uygulanır. Özel bina inşaatlarında ise yapının sınıfı ve alanına göre bakanlıkça ilan edilen birim maliyetler esas alınarak yapı maliyeti bulunur ve oran bu maliyete uygulanır.

Bulunan asgari işçilik tutarı ile işveren tarafından fiilen bildirilen prime esas kazançlar toplamı karşılaştırılır. Bildirilen tutar daha düşükse aradaki farkı kapatmak işverenin sorumluluğundadır.

Fark işçilik çıkarsa ne olur?

SGK, işverene fark işçilik tutarını bildirir ve süre verir. Fark tutar bu süre içinde bildirilirse yalnız prim ödenir; süresinde bildirilmezse prim, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte resen tahakkuk ettirilir. Fark tutar sigortalı hizmeti olarak kimsenin hesabına işlenmez, yalnız prim olarak tahsil edilir.

İşveren, işin yapımında alt işveren kullanıldığını, işçiliğin bir kısmının başka işyerlerinden karşılandığını ya da makine yoğun çalışıldığını belgeleyerek itiraz edebilir. İtirazlar ünite bünyesindeki Asgari İşçilik Tespit Komisyonu tarafından incelenir.

• Hakediş ve fatura dökümlerini malzeme ve işçilik kalemleri ayrılmış şekilde saklayın
• Alt işverenlerin bildirgelerini ve işçilik bildirimlerini toplayın
• Aynı işte farklı sicil numaralarından bildirilen işçileri belgeleyin
• İş bitiminde ilişiksizlik belgesi başvurusunu geciktirmeyin

İlişiksizlik belgesi neden önemli?

Kamu ihalelerinde kesin teminat ve son hakediş ödemesinin serbest bırakılması için SGK'dan ilişiksizlik belgesi alınması gerekir. Asgari işçilik incelemesi tamamlanmadan ya da fark tutar ödenmeden bu belge verilmez. Bu yüzden asgari işçilik riski, iş sürerken aylık prim ve hizmet bildirimleri yapılırken izlenmelidir.

Bildirimlerin gerçek çalışmayı yansıtmaması sigortasız çalıştırma riskini de doğurur. Fark işçilik çıkması ile kayıt dışı çalıştırma tespiti farklı işlemlerdir; ikincisinde ayrıca idari para cezası uygulanır.