SGK ve sigorta

APHB (aylık prim ve hizmet belgesi)

Sigortalıların ay içinde çalıştığı gün sayısını ve prime esas kazançlarını SGK'ya bildiren belgedir. Aylık bildirimler büyük ölçüde MUHSGK ile birleştirilmiştir; ek, iptal ve bazı özel belgeler e-Bildirge üzerinden APHB olarak verilmeye devam eder.

5510 sayılı Kanun md. 86

Bordro

APHB'de neler bildirilir?

Belgede her sigortalı için kimlik bilgileri, prim ödeme gün sayısı, hak edilen ücret ile prim, ikramiye ve benzeri ödemelerden oluşan prime esas kazanç, varsa eksik gün sayısı ve nedeni, işe giriş ve işten çıkış tarihleri ile meslek kodu yer alır. Belge türü (örneğin tüm sigorta kollarına tabi çalışan ya da sosyal güvenlik destek primine tabi emekli çalışan) ve uygulanan kanun numarası da bu satırda belirtilir.

Kanun numarası, primin hangi teşvik ya da indirimle tahakkuk ettirileceğini belirler. Teşviksiz bildirim, Hazine desteği ya da 06111 gibi teşvik kodları burada seçilir.

APHB ile MUHSGK arasındaki ilişki nedir?

Asıl aylık bildirimler artık ayrı bir APHB olarak değil, Gelir İdaresi'ne verilen muhtasar ve prim hizmet beyannamesi içinde yapılır. MUHSGK, gelir vergisi stopajı ile SGK bildirimini tek beyanda birleştirir ve izleyen ayın 26'sına kadar verilir; SGK primleri ise izleyen ayın sonuna kadar ödenir.

APHB ise özellikle geçmiş aylara ait düzeltmeler için kullanılmaya devam eder. Ek belge, eksik bildirilen bir sigortalıyı ya da kazancı tamamlar; iptal belge yanlış bildirilen satırı geri alır. Bu belgeler e-Bildirge sistemi üzerinden verilir.

Ek ve iptal belge ne zaman gerekir?

Geriye dönük ücret farkı, unutulan prim ödemesi, yanlış gün sayısı ya da yanlış belge türü ek veya iptal belge gerektirir. Ek belge kural olarak gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte tahakkuk eder; yasal süresinden sonra verilmesi idari para cezasına da yol açabilir.

Bazı ödemelerde süre avantajı vardır: toplu iş sözleşmesi ya da mahkeme kararıyla geriye dönük ödenen ücret farkları ait olduğu aylara dağıtılarak bildirilir ve belirli sürede verilirse gecikme cezası doğmaz. Bu işlemler bordroda fark bordrosu olarak hazırlanır.

  • Asıl belge: dönemin olağan bildirimi (MUHSGK ile)
  • Ek belge: eksik bildirilen sigortalı, gün ya da kazancın tamamlanması
  • İptal belge: hatalı bildirilen satırın geri alınması
  • İptal ve ek birlikte: hatalı satır iptal edilip doğrusu ek belgeyle verilir

Geç ya da hatalı verilirse ceza nedir?

APHB veya MUHSGK'nın süresinde verilmemesi, 5510 sayılı Kanunun 102. maddesi uyarınca idari para cezasına yol açar. Ceza, işverenin tuttuğu defter türüne göre asgari ücretin katları üzerinden belirlenir ve aynı belge için ayrıca gecikme zammı işler. Hatanın SGK tespit etmeden önce kendiliğinden düzeltilmesi ceza tutarını önemli ölçüde azaltır.

Süresinde verilmeyen belge, işverenin o ay teşviklerden yararlanmasını da engelleyebilir. Bu nedenle bordro kapanışında bildirim kontrolü, teşvik kodları ve eksik gün belgeleri tek tek doğrulanmalıdır. Ayrıntılar için SGK idari para cezası sayfasına bakabilirsiniz.

APHB (aylık prim ve hizmet belgesi) hakkında sık sorulan sorular

APHB ne zaman verilir?

Olağan aylık bildirim MUHSGK içinde izleyen ayın 26'sına kadar yapılır. Ayrı APHB, geçmiş aylara ilişkin ek ve iptal bildirimleri için e-Bildirge üzerinden verilir.

Ek APHB vermek ceza gerektirir mi?

Çoğu durumda gecikme cezası ve gecikme zammı doğar, yasal süre geçmişse idari para cezası da uygulanabilir. Toplu iş sözleşmesi farkları gibi bazı ödemeler için süresi içinde verilen ek belgede gecikme cezası alınmaz.

APHB'de eksik gün nasıl bildirilir?

30 günden az bildirilen sigortalı için eksik gün sayısı ve nedeni kodu girilir. Rapor, ücretsiz izin gibi nedenlerin belgeleri işyerinde saklanmalı ve istendiğinde SGK'ya ibraz edilmelidir.

APHB'yi kim verir?

Sigortalı çalıştıran işveren ya da işverenin yetkilendirdiği mali müşavir verir. Alt işverenler kendi işçileri için kendi sicil numaralarıyla bildirim yapar.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.

İK süreçlerinizi tek yerde toplayın

Ücretsiz deneyin ya da ekibimizle ürünü birlikte inceleyin.

Demo iste