Fark bordrosu hangi durumlarda düzenlenir?
Kapanmış dönem bordrosu sonradan değiştirilmez; değişiklik gerektiren her durumda fark bordrosu ya da sonraki dönemde düzeltme kalemi kullanılır. En yaygın nedenler şunlardır:
- Geriye dönük yürürlüğe giren toplu iş sözleşmesi ücret artışları
- Geriye dönük maaş zammı ya da enflasyon farkı
- Unutulan fazla mesai, prim ya da yan hak ödemeleri
- Yanlış girilen ücret, gün ya da kesinti nedeniyle eksik veya fazla ödeme
- Mahkeme kararıyla belirlenen ücret alacakları
SGK bildirimi nasıl yapılır?
SGK açısından fark ücretler, ait oldukları aylara dağıtılarak bildirilir. Her ay için ek aylık prim ve hizmet belgesi verilir ve fark prim tahakkuk ettirilir. Ait olduğu ayın SGK tavanı o ay için ayrıca kontrol edilir; ilk bildirimde tavana ulaşmış bir çalışan için fark ücretten ek prim çıkmaz.
Toplu iş sözleşmesi ya da mahkeme kararına dayanan farklar mevzuatta öngörülen süre içinde bildirilirse gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaz. İşverenin kendi hatasından kaynaklanan farklarda ise ek belge gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte tahakkuk eder.
Gelir vergisi ve damga vergisi nasıl hesaplanır?
Gelir vergisinde fark ücret, ait olduğu dönem değil ödendiği ay esas alınarak vergilendirilir. Fark tutar ödendiği ayın kümülatif matrahına eklenir ve o ayın dilim oranları uygulanır. Büyük tutarlı farklar çalışanı üst vergi dilimine taşıyabileceği için çalışana önceden bilgi verilmesi faydalıdır.
Damga vergisi de ödendiği tarihteki oranla hesaplanır. Fazla ödemenin geri alındığı durumlarda vergi ve primlerin düzeltilmesi daha karmaşıktır; mali müşavirle birlikte değerlendirilmelidir.
Fark bordrosu hazırlarken dikkat edilecekler
Her çalışan ve her ay için "olması gereken" ve "ödenen" tutarlar yan yana hesaplanmalı, fark kalem bazında gösterilmelidir. Fazla mesai gibi ücrete bağlı kalemler de yeni ücretle yeniden hesaplanmalıdır; yalnız temel ücret farkını ödemek, fazla mesai farkının unutulmasına yol açar.
Fark ödemesi, ücret hesap pusulasında ilgili dönemleri gösterecek şekilde ayrıca belirtilmelidir. Ayrılmış çalışanlar için fark ödeneceği durumlarda kıdem ve ihbar tazminatlarının da yeniden hesaplanması gerekebilir.
Fark bordrosu hakkında sık sorulan sorular
Fark bordrosu ayrı mı düzenlenir, sonraki aya mı eklenir?
Her iki yöntem de kullanılabilir. Önemli olan farkın hangi dönemlere ait olduğunun gösterilmesi ve SGK bildiriminin ait olduğu aylara göre yapılmasıdır.
Geriye dönük farkta gelir vergisi hangi aya göre hesaplanır?
Ödendiği aya göre hesaplanır. Fark tutar ödeme ayının kümülatif matrahına eklenir.
Fark bordrosunda SGK gecikme cezası olur mu?
Toplu iş sözleşmesi ya da mahkeme kararına dayanan farklar süresinde bildirilirse olmaz. İşveren hatasından kaynaklanan farklarda gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.