Brüt ücret ile net ücret arasındaki fark nedir?
Brüt ücret, çalışanın hiçbir yasal kesinti yapılmadan önceki toplam kazancıdır. Net ücret ise brüt ücretten SGK işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi düşüldükten sonra çalışanın hesabına yatan tutardır.
Brüt ücret işverenin toplam maliyeti de değildir. İşveren brüt ücretin üzerine ayrıca SGK işveren payı ve işsizlik sigortası işveren payı öder; bu toplam işveren maliyetini oluşturur. Kısaca sıralama şöyledir: net ücret, brüt ücretten küçük; brüt ücret de işveren maliyetinden küçüktür.
Brüt ücretten hangi kesintiler yapılır?
Standart bir çalışanın brüt ücretinden yapılan yasal kesintiler şunlardır. SGK ve işsizlik primi prime esas kazanç tavanına (297.270,00 TL) kadar olan kısımdan hesaplanır; tavanı aşan kısımdan prim kesilmez.
- SGK işçi payı: %14
- İşsizlik sigortası işçi payı: %1
- Gelir vergisi: matraha dilimli tarife (%15, %20, %27, %35, %40) uygulanır, asgari ücret istisnası düşülür
- Damga vergisi: brüt ücretin binde 7,59 oranı, asgari ücrete isabet eden kısmı istisna
Brüt ücrete neler dahildir?
Aylık sabit ücretin yanında fazla mesai, prim, ikramiye, nakit yemek ve yol ödemeleri, vardiya ve gece zammı gibi para olarak ödenen tüm kazançlar o ayın brüt toplamına girer. Bazı kalemlerin belirli tutara kadar olan kısmı gelir vergisinden ya da SGK priminden istisna olabilir; bu yüzden brüt toplam ile prim ve vergi matrahları her zaman aynı değildir.
Ayın tamamında çalışmayan kişilerde brüt ücret, çalışılan gün sayısına göre orantılanır. Bu hesap kıstelyevm olarak bilinir.
Sözleşmede brüt mü net mi yazılmalı?
Hukuken ve bordro açısından en güvenli yöntem, iş sözleşmesine brüt ücret yazmaktır. Net ücret yazılırsa, vergi dilimine girildiği aylarda ya da mevzuat değiştiğinde aynı neti sağlamak için brütün artırılması gerekir ve maliyet işveren tarafında belirsizleşir.
Net ücret kararlaştırılmışsa, işveren her ay o neti verecek brütü netten brüte hesaplama ile bulmak zorundadır. Uyuşmazlık halinde mahkemeler sözleşmedeki ifadeye ve uygulamaya bakar; ücretin "net" ya da "brüt" olduğu açıkça belirtilmediğinde kural olarak brüt kabul edilir.
Brüt ücret hakkında sık sorulan sorular
Brüt maaş nedir?
Hiçbir yasal kesinti yapılmadan önceki ücrettir. SGK, işsizlik primi, gelir ve damga vergisi düşüldükten sonra net maaş kalır.
Brüt ücretin yüzde kaçı nete kalır?
Asgari ücrette brütün yaklaşık %85'i nete kalır. Ücret yükseldikçe ve yıl içinde üst vergi dilimlerine geçildikçe bu oran düşer.
Sözleşmede ücret yazmazsa brüt mü net mi sayılır?
Açıkça net olduğu belirtilmemişse kural olarak brüt kabul edilir. Uyuşmazlıkları önlemek için sözleşmede ücretin brüt olduğu yazılmalıdır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.