Otomatik katılım kimleri kapsar?
Otomatik katılım sisteminde işveren, 45 yaşını doldurmamış 4A sigortalısı çalışanlarını ve kamu görevlilerini kendiliğinden bir emeklilik planına dahil eder. Çalışanın ayrıca başvurması gerekmez. Sistem kademeli olarak büyük işverenlerden küçük işverenlere doğru genişletilmiştir.
45 yaş ve üzerindeki çalışanlar zorunlu olarak dahil edilmez, ancak isterlerse işverenden kendilerinin de sisteme alınmasını talep edebilir. Çalışanın ayrıca kendi bireysel emeklilik sözleşmesinin bulunması otomatik katılımı engellemez; iki sözleşme ayrı yürür.
Maaştan ne kadar kesinti yapılır?
Katkı payı, çalışanın prime esas kazancının %3'üdür. Kesinti net ücretten yapılır; gelir vergisi matrahını azaltmaz. Çalışan daha yüksek oran ya da sabit bir tutar belirleyebilir; işveren de isterse ayrıca katkı ödeyebilir.
İşveren kesilen tutarı mevzuatta belirtilen süre içinde emeklilik şirketine aktarmak zorundadır. Kesilip aktarılmayan ya da geç aktarılan katkı paylarının çalışanın getiri kaybı dahil işverence tamamlanması gerekir ve idari yaptırım uygulanabilir.
Cayma hakkı nasıl kullanılır?
Çalışan, sisteme dahil edildiği bildirildikten sonraki iki ay içinde emeklilik şirketine başvurarak cayabilir. Cayma halinde o güne kadar kesilen katkı payları çalışana iade edilir. İki ay geçtikten sonra da sistemden ayrılmak mümkündür; ancak bu durumda birikim ve devlet katkısı mevzuattaki hak ediş kurallarına göre ödenir.
Cayma kararı tamamen çalışana aittir. İşverenin çalışanı caymaya yönlendirmesi ya da baskı yapması yasaktır; cayma talepleri doğrudan emeklilik şirketine iletilmelidir.
Devlet katkısı ne kadar?
Ödenen katkı payları üzerine devlet katkısı eklenir. Oran 1 Ocak 2026'dan itibaren %30'dan %20'ye düşürülmüştür. Devlet katkısı için yıllık bir üst sınır vardır ve bu sınır yıllık brüt asgari ücret toplamına göre belirlenir; otomatik katılım ve gönüllü bireysel emeklilik için ayrı ayrı uygulanır. Cayma hakkını kullanmayanlara bir defaya mahsus ek devlet katkısı da verilmektedir.
Devlet katkısının hak edişi sistemde kalınan süreye ve emeklilik, vefat ya da maluliyet gibi çıkış nedenlerine göre değişir. Güncel oran ve tutarlar Cumhurbaşkanı kararları ve emeklilik şirketlerinin duyurularıyla değişebileceği için kontrol edilmelidir.
Bordroda ve İK süreçlerinde yapılacaklar
Yeni işe girişlerde çalışan sisteme otomatik dahil edilmeli, kesinti ilk bordrodan başlamalıdır. Cayma, oran değişikliği ve ara verme talepleri emeklilik şirketinden gelen bildirimlere göre bordroya işlenmelidir. Kesinti ücret hesap pusulasında ayrı satırda gösterilir.
İşten ayrılan çalışanın kesintisi son bordroda durdurulmalı; bir sonraki işverende yeni bir otomatik katılım sözleşmesi başlar. Kesintinin net ücretten yapıldığı unutulmamalı; icra kesintisi olan çalışanlarda kesintilerin sırası kontrol edilmelidir.
BES otomatik katılım hakkında sık sorulan sorular
BES otomatik katılım kesintisi yüzde kaç?
Prime esas kazancın %3'üdür. Çalışan isterse oranı artırabilir.
Otomatik BES'ten çıkış süresi ne kadar?
Sisteme dahil edildikten sonraki iki ay içinde cayma hakkı kullanılabilir ve kesilen tutarlar iade edilir. Daha sonra da çıkılabilir, ancak hak ediş kuralları uygulanır.
2026'da BES devlet katkısı ne kadar?
1 Ocak 2026'dan itibaren devlet katkısı oranı %20'dir. Yıllık üst sınır brüt asgari ücrete göre belirlenir.
Otomatik BES kesintisi vergiden düşer mi?
Hayır. Kesinti net ücretten yapılır ve gelir vergisi matrahını azaltmaz; teşvik devlet katkısı yoluyla sağlanır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.