Brütten nete hesaplama adımları
Hesap beş adımda yapılır. Her adımda kullanılan oranlar yasal olarak sabittir; değişen tek şey yıllık parametreler (asgari ücret, SGK tavanı, dilim sınırları) ve çalışanın yıl içindeki kümülatif matrahıdır.
- SGK işçi payı: prime esas kazancın %14'ü (tavan 297.270,00 TL)
- İşsizlik sigortası işçi payı: prime esas kazancın %1'i
- Gelir vergisi matrahı: brüt ücret eksi SGK ve işsizlik işçi payları
- Gelir vergisi: kümülatif matraha tarife uygulanır, asgari ücretin aynı ayki vergisi kadar istisna düşülür
- Damga vergisi: brüt ücretin binde 7,59 oranı, asgari ücretin damga vergisi kadar istisna düşülür
Gelir vergisi neden yıl içinde artar?
Gelir vergisi aylık değil yıllık tarifeye göre hesaplanır. Her ayın matrahı Ocak'tan itibaren toplanır ve bu kümülatif matrah bir dilim sınırını geçtiğinde o aydan itibaren üst dilimin oranı uygulanır. Bu yüzden brüt ücret değişmese de net ücret genellikle yılın ikinci yarısında düşer, Ocak'ta yeniden yükselir.
Dilim sınırları her yıl Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesine göre ilan edilir; güncel değerler için bordro parametreleri sayfasına bakabilirsiniz. Oranlar ise %15, %20, %27, %35 ve %40'tır. Ayrıntı için gelir vergisi dilimi sayfasına bakın.
Asgari ücret istisnası hesaba nasıl girer?
2022'den beri tüm çalışanların ücretinin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir ve damga vergisinden istisnadır. Uygulamada istisna şöyle hesaplanır: brüt asgari ücretin (33.030,00 TL) matrahı bulunur, bu matrah da Ocak'tan itibaren kümülatif olarak tarifeye tabi tutulur ve o ayın vergisi çalışanın vergisinden düşülür.
Asgari ücretli bir çalışanda istisna, hesaplanan vergiye eşit olduğundan gelir vergisi ve damga vergisi sıfırdır; bu yüzden 2026 yılında net asgari ücret 28.075,50 TL olarak yalnız SGK ve işsizlik kesintisiyle bulunur. Ayrıntı için asgari ücret istisnası sayfasına bakabilirsiniz.
Hesabı değiştiren özel durumlar
Standart hesap tam ay çalışan, ek ödemesi olmayan bir çalışan içindir. Aşağıdaki durumlar net ücreti değiştirir ve bordroda ayrıca hesaplanmalıdır.
- Ay içinde işe giriş ya da çıkış (kıstelyevm)
- Yıl ortasında işe girişte, çalışanın talebiyle dikkate alınan önceki işyeri matrahı
- Fazla mesai, prim, ikramiye ve nakit yan haklar
- Engellilik indirimi ve Ar-Ge, teknopark gibi teşvikler
- Emekli çalışanlarda sosyal güvenlik destek primi
- BES ve icra gibi netten yapılan kesintiler
- Brüt ücretin SGK tavanını aşması
Brütten nete hesaplama hakkında sık sorulan sorular
Brüt maaştan net maaş nasıl hesaplanır?
Brütten %14 SGK ve %1 işsizlik primi düşülür, kalan matraha dilimli gelir vergisi uygulanıp asgari ücret istisnası çıkarılır, son olarak damga vergisi düşülür. Kalan tutar net ücrettir.
Aynı brüt maaşın neti neden her ay farklı?
Gelir vergisi kümülatif matraha göre hesaplanır. Matrah üst dilime geçtiği aydan itibaren vergi artar ve net düşer.
Asgari ücretliden gelir vergisi kesilir mi?
Hayır. Asgari ücret istisnası nedeniyle asgari ücretli çalışan gelir ve damga vergisi ödemez; yalnız SGK ve işsizlik primi kesilir.
SGK tavanını aşan maaşta hesap nasıl değişir?
SGK ve işsizlik primi yalnız tavana kadar olan kısımdan kesilir. Tavanı aşan kısımdan prim alınmaz ama gelir vergisi alınır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.