Çocuk yardımı ödemek zorunlu mu?
Özel sektörde çocuk yardımı yasal bir zorunluluk değildir. İş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ya da personel yönetmeliğinde öngörülmüşse ya da işveren düzenli olarak ödüyorsa, sözleşmenin parçası haline gelir ve tek taraflı olarak kaldırılamaz.
Düzenli ödenen çocuk yardımı, kıdem tazminatı hesabında giydirilmiş ücrete eklenir. Bu nedenle tutar ve şartlar yazılı politika halinde belirlenmelidir.
Gelir vergisi istisnası nasıl uygulanır?
Gelir Vergisi Kanununun 25. maddesine göre hizmet erbabına ödenen çocuk zamları, devlet memurlarına ödenen çocuk yardımı tutarını aşmayan kısmı için gelir vergisinden istisnadır. Memur tutarı 657 sayılı Kanuna göre gösterge ve aylık katsayıyla hesaplanır; 0-6 yaş grubundaki çocuklar için daha yüksektir ve katsayı her yıl Ocak ile Temmuz'da değişir.
Çocuk başına istisna sınırını aşan kısım ücret sayılır ve gelir vergisi matrahına eklenir. Vergi tarafında çocuk sayısı için ayrı bir sınır uygulanmaz. Aile yardımı (eş yardımı) ise özel sektörde gelir vergisi istisnasına konu değildir.
SGK primi açısından durum nedir?
5510 sayılı Kanunun 80. maddesine göre çocuk zammı, her çocuk için brüt asgari ücretin %2'sini aşmayan kısmı için prime esas kazanca dahil edilmez; bu istisna en fazla iki çocuk için uygulanır. Eşi çalışmayan sigortalılara ödenen aile zammının ise brüt asgari ücretin %10'una kadar olan kısmı prime tabi değildir.
SGK istisnasında çocukta yaş ve durum şartları aranır: çocuğun 18 yaşını doldurmamış olması, lise ve dengi öğrenimde 20, yükseköğrenimde 25 yaşına kadar okuyor olması, evli olmaması ve kendi sigortalılığı bulunmaması gerekir. Malul çocuklarda yaş şartı aranmaz.
- Gelir vergisi: memur çocuk yardımı tutarına kadar istisna, çocuk sayısı sınırı yok
- SGK: çocuk başına brüt asgari ücretin %2'sine kadar istisna, en fazla iki çocuk
- Aşan kısımlar: ücret gibi vergiye ve prime tabi
Bordroda nasıl uygulanır?
Çocuk yardımı bordroda ayrı bir ödeme kalemi olarak tanımlanmalı ve her çocuğun doğum tarihi, eğitim durumu ve sigortalılık durumu sicilde güncel tutulmalıdır. Çocuğun yaşı ya da eğitim durumu değiştiğinde istisna tutarı da değişir; bu değişiklikler bordro kapanışında kontrol edilmelidir.
İstisna sınırları hem SGK hem gelir vergisi tarafında asgari ücret ve memur katsayısına bağlı olarak dönem dönem güncellenir. Güncel tutarlar için bordro parametreleri sayfasına bakabilirsiniz. Ödeme genellikle yan haklar politikasında tanımlanır.
Çocuk yardımı hakkında sık sorulan sorular
Özel sektörde çocuk yardımından vergi kesilir mi?
Devlet memurlarına ödenen çocuk yardımı tutarına kadar olan kısım gelir vergisinden istisnadır. Aşan kısımdan gelir vergisi kesilir.
Çocuk yardımı kaç çocuk için SGK priminden muaftır?
SGK tarafında istisna en fazla iki çocuk için ve çocuk başına brüt asgari ücretin %2'sine kadar uygulanır.
Çocuk yardımı kıdem tazminatına dahil edilir mi?
Düzenli ve sürekli ödenen çocuk yardımı giydirilmiş ücrete eklenir ve kıdem tazminatı hesabına girer.
Aile yardımı ile çocuk yardımı aynı mı?
Hayır. Aile yardımı eş için yapılan ödemedir. SGK'da belirli sınıra kadar istisnası vardır, ancak özel sektörde gelir vergisi istisnası yoktur.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.