Doğum izni dilekçesi, hamile çalışanın beklenen doğum tarihini, analık iznine başlayacağı günü ve varsa doğuma yakın çalışma talebini işverene yazılı olarak bildirdiği belgedir. Doğum izni kanundan doğan bir haktır; dilekçe izin tarihlerinin doğru planlanması ve SGK ödeneği işlemlerinin zamanında başlaması için verilir.
4857 sayılı İş Kanunu md. 74 (7578 sayılı Kanun ile değişik)
Belge metni
Doğum izni dilekçesi
[Şirket unvanı]
İnsan Kaynakları Müdürlüğü'ne
[Şehir]
[Tarih]
[İşe giriş tarihi] tarihinden bu yana şirketinizin [birim/departman] biriminde [görev/unvan] olarak çalışmaktayım. Hekim raporuna göre beklenen doğum tarihim [beklenen doğum tarihi] olup [tekil / çoğul] gebeliğim bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesi uyarınca doğum öncesi analık iznimi [izin başlangıç tarihi] tarihinden itibaren kullanmak istiyorum.
Yukarıdaki başlangıç tarihi, sağlık durumumun çalışmaya uygun olduğunu belirten hekim raporuna dayanarak doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışma talebim dikkate alınarak belirlenmiştir. Doğumdan önce çalıştığım sürenin doğum sonrası izin süreme eklenmesini talep ediyorum. (Doğum öncesi iznin tamamını kullanacaksanız bu paragrafı silin.)
Doğum sonrası izin süremin bitiminde görevime dönmeyi planlıyorum. (Altı ay ücretsiz izin kullanmak istiyorsanız bu cümlenin yerine şunu yazın: Doğum sonrası izin süremin bitiminden itibaren altı ay ücretsiz izin kullanmak istiyorum.)
Hekim raporum dilekçemin ekindedir. Talebimin kayda alınmasını ve analık hali geçici iş göremezlik ödeneği işlemlerimin başlatılmasını rica ederim.
Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun. Örnek metin bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir uzmana danışın.
Doğum izni kaç hafta?
7578 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra kadın işçinin doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta çalıştırılmaması esastır. Çoğul gebelikte doğumdan önceki süreye 2 hafta eklenir ve toplam süre 26 haftaya çıkar. Bu süreler kanuni asgari sürelerdir ve izin günleri yıllık izinden düşülmez.
Doğum beklenenden erken olursa, doğumdan önce kullanılamayan süre doğum sonrasına eklenir. Doğumda ya da doğum sonrasında annenin ölümü halinde, doğum sonrası kullanılamayan süre babaya kullandırılır.
Tekil gebelik: doğumdan önce 8, sonra 16 hafta, toplam 24 hafta.
Çoğul gebelik: doğumdan önce 10, sonra 16 hafta, toplam 26 hafta.
Hekim onayıyla doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışılabilir; çalışılan süre doğum sonrasına eklenir.
Doğum izninde maaş ödenir mi?
Doğum izni süresince işveren kural olarak ücret ödemez; bunun yerine şartları sağlayan çalışana SGK tarafından analık sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Bunun için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir. Ödeneğin günlük tutarı, sigortalının günlük kazancının üçte ikisidir. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi işverenin ücretle ödenek arasındaki farkı ödemesini öngörebilir.
7578 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un 18. maddesi de değiştirildi: ödenek doğumdan önceki 8 ve doğumdan sonraki 16 haftalık sürede, çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenerek, çalışılmayan her gün için ödenir. Hekim onayıyla doğumdan önce çalışılan günler için ödenek verilmez; bu günler doğum sonrasına eklenir. İşverenin doğum izni başlangıcını ve raporları SGK sistemine zamanında işlemesi, ödemenin gecikmemesi için önemlidir.
Doğum izni bittikten sonra hangi haklar var?
Doğum sonrası izin bitiminde çalışan, talep ederse altı aya kadar ücretsiz izin kullanabilir; bu süre yıllık izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. Bunun yerine ya da ardından, çocuk sayısına göre birinci doğumda 60, ikinci doğumda 120, sonraki doğumlarda 180 gün haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışma hakkı vardır ve bu dönem için İŞKUR yarım çalışma ödeneği öder.
İşe dönen anneye çocuğu bir yaşına gelinceye kadar günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. Ayrıca ebeveynlerden biri, çocuk ilkokul çağına gelinceye kadar kısmi süreli çalışma talep edebilir.
İşverenin yapması gerekenler
İşveren, gebe çalışanı sağlığına uygun işlerde çalıştırmak ve gebelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin vermekle yükümlüdür. Doğum izni süreleri kanundan doğduğu için çalışanın talebine bağlı değildir; işveren doğumdan önceki süre başladığında çalışanı çalıştırmamalıdır. Hekim onayıyla doğuma yakın çalışılacaksa raporun dosyada saklanması gerekir. Gebelik ya da doğum izni nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi geçerli bir neden değildir.
Sık sorulan sorular
Doğum izni ne zaman başlar?
Tekil gebelikte beklenen doğum tarihinden 8 hafta, çoğul gebelikte 10 hafta önce başlar. Hekim onayıyla doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışılabilir ve çalışılan süre doğum sonrasına eklenir.
Erken doğumda doğum izni kısalır mı?
Hayır. Doğumdan önce kullanılamayan süre doğum sonrasındaki izne eklenir; toplam süre değişmez.
Doğum izni yıllık izinden düşülür mü?
Hayır. Doğum izni ayrı bir kanuni izindir ve yıllık izinden düşülemez. Doğum izni süresi yıllık izne hak kazanma süresinin hesabında çalışılmış gibi sayılır.
Doğum izni bitince altı ay ücretsiz izin alınabilir mi?
Evet. Talep eden çalışana doğum sonrası iznin bitiminden itibaren altı aya kadar ücretsiz izin verilir. İşveren bu talebi reddedemez.
Doğum izninde işten çıkarılabilir miyim?
Gebelik ve doğum izni, iş sözleşmesinin feshi için geçerli bir neden değildir. Bu nedenle yapılan fesih, iş güvencesi kapsamındaki çalışan için işe iade davasına konu olabilir.
