Ücretsiz izin dilekçesi, çalışanın belirli bir süre ücret almadan işten uzak kalmak istediğini ve bu sürenin başlangıç ve bitiş tarihlerini işverene yazılı olarak bildirdiği belgedir. Ücretsiz izin, kanunda sayılan haller dışında işçi ile işverenin anlaşmasına bağlıdır; örnek, kişisel nedenlerle izin isteyen çalışanlar için hazırlandı.
Belge metni
Ücretsiz izin dilekçesi
[Şirket unvanı]
İnsan Kaynakları Müdürlüğü'ne
[Şehir]
[Tarih]
[İşe giriş tarihi] tarihinden bu yana şirketinizin [birim/departman] biriminde [görev/unvan] olarak çalışmaktayım. [Kısa gerekçe: ailevi nedenler, eğitim, sağlık, yurt dışı seyahati gibi] nedeniyle [izin başlangıç tarihi] ile [izin bitiş tarihi] tarihleri arasında toplam [gün sayısı] gün ücretsiz izin kullanmak istiyorum.
Bu süre içinde ücret ödenmeyeceğini ve izin günlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu'na eksik gün olarak bildirileceğini biliyorum. İzin bitiminde [işe dönüş tarihi] tarihinde görevime başlayacağım.
İzin süresince görevlerimin [vekâlet edecek çalışanın adı] tarafından yürütülmesi için gerekli devir teslimi izne çıkmadan önce yapacağım.
Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun. Örnek metin bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir uzmana danışın.
Ücretsiz izin hakkı var mı?
Genel bir ücretsiz izin hakkı yoktur; işveren talebi kabul etmek zorunda değildir. Ücretsiz iznin geçerli olması için çalışanın talebi ve işverenin onayı gerekir. İşverenin tek taraflı olarak çalışanı ücretsiz izne çıkarması, çalışanın onayı yoksa çalışma koşullarında esaslı değişiklik sayılabilir ve çalışana haklı fesih imkânı verebilir.
Kanun bazı durumlarda ise çalışana talep halinde ücretsiz izin hakkı tanır. Bu hallerde işveren talebi reddedemez.
Doğum izninin bitiminden sonra, talep halinde altı aya kadar ücretsiz izin.
Doğum izni sonrası, çocuk sayısına göre haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin (yarım çalışma).
Yıllık iznini işyeri dışında geçirecek çalışana, talep halinde toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni.
Toplu iş sözleşmesinde ya da personel yönetmeliğinde öngörülen diğer ücretsiz izinler.
Ücretsiz izinde SGK primi ve sağlık hizmeti ne olur?
Ücretsiz izinde geçen günler için ücret ödenmediğinden sigorta primi de yatırılmaz. Bu günler aylık prim ve hizmet belgesinde eksik gün olarak bildirilir ve işveren eksik gün nedenini gösteren belgeyi saklamak zorundadır. Dilekçe, ücretsiz iznin çalışanın talebiyle verildiğinin en önemli kanıtıdır.
Bir takvim yılı içinde toplam bir ayı aşmayan ve işverence belgelenen ücretsiz izin sürelerinde genel sağlık sigortası kapsamı devam eder. Bu süreyi aşan ücretsiz izinde, aşan süre için genel sağlık sigortası primini çalışanın kendisinin ödemesi gerekebilir. Uzun süreli ücretsiz izinlerde emeklilik için gereken prim gün sayısı da gecikebilir; izne çıkmadan önce durumunuzu SGK'dan ya da işyerinin bordro biriminden teyit edin.
Ücretsiz izin yıllık izin ve kıdemi etkiler mi?
Çalışanın talebiyle kullandığı ücretsiz izin, İş Kanunu'nun 55. maddesinde çalışılmış gibi sayılan süreler arasında yer almadığından kural olarak yıllık izne hak kazanma süresinin hesabında dikkate alınmaz; Yargıtay kararlarına göre kıdem tazminatına esas süreye de kural olarak katılmaz. Doğum sonrası altı aylık ücretsiz izin de kanun gereği yıllık izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. İş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ya da personel yönetmeliği daha lehe bir hüküm içerebilir; gerekirse izin öncesinde insan kaynakları biriminden yazılı bilgi isteyin.
Ücretsiz izin süresi dolduğunda işe dönmemek devamsızlık olarak değerlendirilebilir. İzni uzatmak istiyorsanız süre bitmeden yeni bir dilekçeyle talepte bulunun ve onayı yazılı olarak alın.
Sık sorulan sorular
İşveren ücretsiz izni reddedebilir mi?
Kanunda sayılan haller dışında evet. Ücretsiz izin işçi ile işverenin anlaşmasına bağlıdır. Doğum sonrası altı aylık ücretsiz izin ve yarım çalışma gibi kanuni haklar ise reddedilemez.
Ücretsiz izin en fazla kaç gün olabilir?
Kanunda genel bir üst sınır yoktur; süre taraflarca belirlenir. Uzun süreli ücretsiz izinlerde sigorta ve sağlık hizmeti haklarının etkilenebileceğini göz önünde bulundurun.
Ücretsiz izinde başka bir işte çalışılabilir mi?
İş sözleşmesi askıda olduğundan sadakat yükümlülüğü devam eder. Başka bir işte çalışmak isterseniz bunu işverenle önceden yazılı olarak netleştirin; aksi halde uyuşmazlık çıkabilir.
Hayır. Çalışanın onayı olmadan ücretsiz izne çıkarılması esaslı değişiklik niteliğindedir. Çalışan bu durumda haklı nedenle fesih hakkını kullanabilir.
