Mazeret izni dilekçesi, çalışanın evlilik, yakın kaybı, çocuğunun doğumu ya da başka bir zorunlu durum nedeniyle izin talebini işverene yazılı olarak ilettiği belgedir. Kanunda süresi belirlenmiş mazeret izinleri ücretlidir; örnek, hem kanuni hem de işyeri yönetmeliğine dayanan izin talepleri için kullanılabilir.
4857 sayılı İş Kanunu ek md. 2
Belge metni
Mazeret izni dilekçesi
[Şirket unvanı]
İnsan Kaynakları Müdürlüğü'ne
[Şehir]
[Tarih]
[İşe giriş tarihi] tarihinden bu yana şirketinizin [birim/departman] biriminde [görev/unvan] olarak çalışmaktayım.
[Mazeret: evlenmem / annemin, babamın, eşimin, kardeşimin ya da çocuğumun vefatı / eşimin doğum yapması / evlat edinmem / çocuğumun tedavisi / diğer zorunlu durum] nedeniyle [izin başlangıç tarihi] ile [izin bitiş tarihi] tarihleri arasında [gün sayısı] gün mazeret izni kullanmak istiyorum. İşe dönüş tarihim [işe dönüş tarihi] olacaktır.
Talebim 4857 sayılı İş Kanunu'nun ek 2. maddesinde düzenlenen ücretli izin kapsamındadır. [Kanun kapsamı dışında bir mazeret için bu cümleyi silin ve iznin ücretli ya da ücretsiz olarak değerlendirilmesini talep ettiğinizi yazın.] Mazeretimi gösteren [belge adı] dilekçemin ekindedir.
Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun. Örnek metin bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir uzmana danışın.
Mazeret izni kaç gün?
Kanun belirli durumlarda işçiye ücretli izin verilmesini zorunlu tutar. Bu izinler yıllık izinden düşülmez ve ücret kesintisi yapılmadan kullandırılır. Toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi ya da personel yönetmeliği bu süreleri artırabilir.
Evlenme: 3 gün ücretli izin.
Evlat edinme: 3 gün ücretli izin.
Ana veya babanın, eşin, kardeşin ya da çocuğun ölümü: 3 gün ücretli izin.
Eşin doğum yapması (babalık izni): 10 gün ücretli izin.
En az yüzde 70 engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi: hekim raporuna dayanarak, ebeveynlerden yalnızca biri tarafından kullanılmak üzere yılda 10 güne kadar ücretli izin.
Kanunda sayılmayan mazeretler için izin alınabilir mi?
Taşınma, hastane randevusu, resmi işlem ya da çocuğun okulundaki bir toplantı gibi durumlar kanunda ayrıca düzenlenmemiştir. Bu tür mazeretlerde iznin verilip verilmeyeceği ve ücretli olup olmayacağı işyerinin uygulamasına, personel yönetmeliğine ya da toplu iş sözleşmesine bağlıdır. İşveren bu izinleri ücretsiz olarak ya da yıllık izinden düşerek verebilir; ancak yıllık izinden düşme için çalışanın onayı gerekir.
Evlilik izni ve ölüm izni gibi kanuni izinler için ayrıntılı bilgi sözlük sayfalarında yer alır. Hastalık nedeniyle işe gidilemeyen günlerde ise mazeret izni değil, hekim raporu esas alınır.
Mazeret izni için hangi belgeler istenir?
İşveren mazereti kanıtlayan bir belge isteyebilir. Belgeyi dilekçeyle birlikte ya da izin dönüşünde vermek uygulamada kabul görür; ani bir ölüm gibi durumlarda önce telefonla bilgi verip belgeyi sonradan iletmek yeterlidir.
Evlilik: evlilik cüzdanı fotokopisi ya da nüfus kayıt örneği.
Ölüm: ölüm belgesi ya da vefatı ve yakınlık derecesini gösteren nüfus kaydı.
Doğum ya da evlat edinme: doğum belgesi, nüfus kayıt örneği ya da mahkeme kararı.
Engelli ya da süreğen hastalıklı çocuk: tedaviye ilişkin hekim raporu ve engel durumunu gösteren rapor.
Mazeret izni iş günü mü takvim günü mü sayılır?
Kanun, ücretli mazeret izinlerinin iş günü mü takvim günü mü olarak hesaplanacağını açıkça belirtmez. Uygulamada farklı yorumlar bulunduğundan iş sözleşmenize, toplu iş sözleşmesine ya da personel yönetmeliğine bakın; hüküm yoksa izin tarihlerini dilekçede açıkça yazarak işverenle önceden netleştirin. İznin, mazeretin gerçekleştiği tarihe yakın kullanılması gerektiği de unutulmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Mazeret izni ücretli mi?
Kanunda sayılan evlilik, evlat edinme, yakın ölümü, babalık ve engelli çocuğun tedavisi izinleri ücretlidir. Bunların dışındaki mazeret izinlerinin ücretli olup olmadığı işyeri uygulamasına bağlıdır.
Mazeret izni yıllık izinden düşülür mü?
Kanuni mazeret izinleri yıllık izinden düşülemez. Kanun dışındaki mazeretlerde ise iznin yıllık izinden düşülmesi ancak çalışanın onayıyla mümkündür.
Büyükanne ya da büyükbabanın ölümünde izin var mı?
Kanundaki 3 günlük ölüm izni ana, baba, eş, kardeş ve çocuğun ölümünü kapsar. Büyükanne, büyükbaba ya da kayın hısımları için izin hakkı varsa toplu iş sözleşmesinden veya personel yönetmeliğinden doğar.
Mazeret izni sonradan dilekçeyle bildirilebilir mi?
Ani gelişen durumlarda önce yöneticiye telefon ya da mesajla haber verip dilekçeyi ve belgeyi dönüşte iletmek uygulamada kabul görür. Haber vermeden işe gelmemek ise devamsızlık sayılabilir.
