Hangi durumlarda mazeret izni verilir?
İş Kanunu ek md. 2, işçiye belirli aile olaylarında ücretli izin verilmesini zorunlu tutar. Bu izinler yıllık izinden bağımsızdır ve kanunda belirtilen süreler asgaridir; toplu iş sözleşmesi veya şirket politikasıyla daha uzun süre verilebilir.
- Evlenme: 3 gün
- Evlat edinme: 3 gün
- Anne, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü: 3 gün
- Eşin doğum yapması (babalık izni): 1 Mayıs 2026'dan itibaren 10 gün
- En az %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi: ebeveynlerden yalnızca birinin kullanması kaydıyla yılda toplu veya bölümler halinde 10 güne kadar
Mazeret izni ücretli mi?
Evet. Kanundaki mazeret izinlerinin tamamı ücretlidir. İzin günlerinde ücret tam olarak ödenir, bu günler SGK'ya prim günü olarak bildirilir ve eksik gün oluşmaz. Mazeret izinleri yıllık izinden düşülemez ve ücretsiz izne dönüştürülemez.
Mazeret izinleri hafta tatili ücretinin hesabında da çalışılmış gibi sayılır. Bu nedenle mazeret izni kullanılan haftada işçinin hafta tatili ücreti kesilemez.
Kanunda olmayan mazeretler için izin verilir mi?
Kanunda sayılmayan durumlar, örneğin büyükanne veya kayınvalidenin ölümü, taşınma, sınav, mahkeme duruşması ya da çocuğun okul işleri için kanuni bir mazeret izni hakkı yoktur. Bu tür durumlarda işçi yıllık izninden kullanabilir, işverenle anlaşarak ücretsiz izin alabilir ya da işveren kendi takdiriyle ücretli izin verebilir.
Birçok şirket, kanuni izinlerin ötesinde ek mazeret izinlerini personel yönetmeliğinde düzenler. Bu izinlerin süresi, kimleri kapsadığı ve hangi belgelerle kullanılacağı yazılı olarak belirlenmeli ve tüm çalışanlara eşit uygulanmalıdır.
Mazeret izni nasıl kullanılır?
Mazeret izinleri olaya bağlı haklardır ve olayla bağlantılı olarak, kural olarak olayın hemen öncesinde veya sonrasında kullanılır. İşveren izni kullandırmaktan kaçınamaz; ancak olayı belgeleyen evrak (nüfus kaydı, doğum veya ölüm belgesi, sağlık raporu) isteyebilir.
İzin taleplerinin ve onaylarının yazılı veya izin sistemi üzerinden kayıt altına alınması, bordroda doğru izin türüyle işlenmesi gerekir. Kanunda gün olarak belirlenen sürelerin hafta tatili ve genel tatillere denk gelmesi halinde nasıl uygulanacağı açıkça düzenlenmemiştir; uygulamada iznin iş günü üzerinden verilmesi çalışan lehine yorumdur.
Mazeret izni hakkında sık sorulan sorular
Mazeret izni yıllık izinden düşülür mü?
Hayır. Kanundaki mazeret izinleri yıllık izinden bağımsızdır ve ücretli olarak ayrıca verilir.
Babaanne veya anneanne ölümünde izin var mı?
Kanunda yoktur; ölüm izni anne, baba, eş, kardeş ve çocukla sınırlıdır. Toplu iş sözleşmesi veya şirket politikası bu kapsamı genişletebilir.
Engelli çocuğu olan çalışana kaç gün izin verilir?
En az %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için, ebeveynlerden yalnızca birinin kullanması kaydıyla yılda 10 güne kadar ücretli izin verilir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.