Kimler kısmi süreli çalışma talep edebilir?
Hak, doğum yapan kadın işçiyle sınırlı değildir: anne veya babadan biri, ayrıca üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen işçi bu talepte bulunabilir. Talep, doğum izni, yarım çalışma ya da altı aylık ücretsiz iznin bitiminden itibaren, çocuğun mecburi ilköğretim çağına girdiği tarihi izleyen ay başına kadar yapılabilir.
Yönetmelik md. 10'a göre ebeveynlerden biri çalışmıyorsa çalışan eş bu haktan yararlanamaz. Bu şart üç durumda aranmaz: eşin sürekli bakım gerektiren bir hastalığının tam teşekküllü veya üniversite hastanesi raporuyla belgelenmesi, velayetin mahkemece talepte bulunan ebeveyne verilmiş olması ve çocuğun tek başına evlat edinilmesi.
Başvuru nasıl yapılır, işveren ne zaman karşılar?
İşçi, kısmi süreli çalışmaya başlamak istediği tarihten en az bir ay önce işverene yazılı başvurur. Dilekçede başlangıç tarihi ve çalışmak istediği saatler ya da günler yer alır; eşin çalıştığını gösteren belge eklenir.
İşveren talebi en geç bir ay içinde karşılar ve yazılı bildirir. İşveren süresinde yanıt vermezse talep, dilekçede belirtilen tarihte geçerli hale gelir. Kısmi süreli çalışma talebi tek başına geçerli fesih nedeni sayılamaz.
- Sağlık hizmetleri, sürekli postalı sanayi işleri ve bir yıldan kısa mevsimlik veya kampanya işlerinde kısmi çalışma işverenin uygun bulmasına bağlıdır.
- Bu işlerin dışında işverenin onayı aranmaz; talebin karşılanması zorunludur.
- Toplu iş sözleşmesiyle ayrıca kapsam dışı işler belirlenebilir.
Kısmi çalışma süresi ve ücret nasıl belirlenir?
Bu kapsamdaki çalışma, işyerindeki tam süreli emsal çalışmanın en fazla üçte ikisi kadar olabilir. Çalışma saatleri işveren tarafından işin niteliği ve işçinin talebi dikkate alınarak belirlenir.
Ücret ve ikramiye, yemek, yol gibi bölünebilir menfaatler çalışılan süreyle orantılı ödenir. SGK prim günü, ay içindeki toplam çalışma saatinin 7,5'e bölünmesiyle hesaplanır; bu nedenle kısmi süreli çalışan işçinin eksik günleri ilgili kodla bildirilir. Yıllık izin hakkı ise gün sayısı olarak tam süreli çalışanla aynıdır.
Tam süreli çalışmaya dönülebilir mi?
Evet. İşçi, en az bir ay önce yazılı bildirimde bulunarak tam süreli çalışmaya dönebilir. Ancak tam süreliye dönen işçi aynı çocuk için bu haktan bir daha yararlanamaz. Dönüş halinde boşalan saatleri doldurmak için alınmış olan işçinin sözleşmesi kendiliğinden sona erer.
Kısmi çalışan işçi işten ayrılırsa, yerine alınan işçinin sözleşmesi o işçinin yazılı onayıyla belirsiz süreli ve tam süreli sözleşmeye dönüşür. Çalışılan dönemdeki ücret farkının kıdem tazminatı hesabına etkisi, fesih tarihindeki ücret esas alındığından önemlidir ve fesih planlanırken dikkate alınmalıdır.
Doğum sonrası kısmi süreli çalışma hakkında sık sorulan sorular
Baba da doğum sonrası kısmi süreli çalışma talep edebilir mi?
Evet. Hak anne veya babadan birine tanınmıştır. İki ebeveyn aynı dönemde bu haktan birlikte yararlanamaz ve kural olarak talep edenin eşinin de çalışıyor olması gerekir.
Kısmi süreli çalışma ne zamana kadar sürer?
Çocuğun mecburi ilköğretim çağına girdiği tarihi izleyen ay başına kadar kullanılabilir.
İşveren kısmi süreli çalışma talebini reddedebilir mi?
Sağlık hizmetleri, sürekli postalı sanayi işleri ve kısa süreli mevsimlik işler gibi yönetmelikte sayılan işler dışında reddedemez. Bir ay içinde yanıt verilmezse talep kabul edilmiş sayılır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.