Kısmi süreli iş sözleşmesi

Kısmi süreli çalışma nasıl tanımlanır?

Kısmi Süreli Çalışma Yönetmeliği'ne göre, işyerindeki tam süreli emsal işçinin çalışma süresinin üçte iki oranına kadar olan çalışmalar kısmi süreli çalışmadır. Örneğin tam süreli çalışanların haftada 45 saat çalıştığı bir işyerinde haftalık 30 saat ve altındaki çalışmalar kısmi süreli sayılır.

Kısmi süreli sözleşme belirli veya belirsiz süreli olabilir. Çağrı üzerine çalışma da kısmi süreli çalışmanın özel bir türüdür. Doğum sonrası ebeveynlerin talep edebildiği kısmi süreli çalışma hakkı da bu madde kapsamında düzenlenir.

Kısmi süreli çalışanın hakları nelerdir?

Kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiye, ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt çalışmasının kısmi olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işlem yapılamaz. Bu kural eşit davranma ilkesinin bir uzantısıdır.

Ücret ile paraya ilişkin bölünebilir menfaatler (ikramiye, yemek, yol gibi) tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreyle orantılı olarak ödenir. Bölünemeyen menfaatler, örneğin servis veya özel sağlık sigortası, kısmi süreli çalışana da tam olarak sağlanmalıdır.

• Yıllık izin: gün sayısı tam süreli çalışanla aynıdır (14, 20 veya 26 gün).
• Kıdem ve ihbar tazminatı: şartlar oluştuğunda tam süreli çalışan gibi hak kazanılır; hesap fesih tarihindeki kısmi ücrete göre yapılır.
• Fazla çalışma: kısmi süreli çalışana fazla çalışma yaptırılamaz; sözleşme süresini aşan çalışma fazla sürelerle çalışma olarak ücretlendirilir.
• İş güvencesi: belirsiz süreli kısmi çalışanlar şartları taşıyorsa işe iade hakkından yararlanır.

Kısmi süreli çalışanın SGK prim günü nasıl hesaplanır?

Kısmi süreli çalışanların ay içindeki prim gün sayısı, toplam çalışma saatinin 7,5'e bölünmesiyle bulunur. Örneğin ayda 90 saat çalışan işçi için 12 gün prim bildirilir; kalan günler kısmi süreli çalışma nedeniyle eksik gün olarak gösterilir.

Kısmi süreli çalışanlar, eksik kalan günler için genel sağlık sigortası ve isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek ay içindeki gün sayısını 30'a tamamlayabilir. Prime esas kazanç, çalışılan saatlerin karşılığı olan ücret üzerinden bildirilir; günlük kazanç, prime esas kazanç alt sınırının altında olamaz.

İşveren nelere dikkat etmeli?

Sözleşmede haftalık veya aylık çalışma süresi, çalışılacak günler ve saatler açıkça yazılmalıdır. İşveren, işyerindeki boş kadroları tam süreli veya kısmi süreli olarak zamanında duyurmalı; tam süreliden kısmi süreliye veya kısmi süreliden tam süreliye geçmek isteyen işçilerin taleplerini dikkate almalıdır.

Mevcut bir çalışanı işverenin isteğiyle tam süreliden kısmi süreliye geçirmek esaslı değişiklik sayılır ve işçinin yazılı onayını gerektirir. Çalışma saatleri puantajda saat bazında tutulmalıdır.