Askerlik için ayrılan işçi kıdem tazminatı alır mı?
Evet. 1475 sayılı Kanun md. 14, muvazzaf askerlik ödevi nedeniyle işten ayrılmayı kıdem tazminatı doğuran hallerden biri olarak sayar. İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması yeterlidir; ayrılış işçinin kendi bildirimiyle olsa da istifa gibi değerlendirilmez.
Tazminat her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden, kıdem tazminatı tavanı sınırıyla hesaplanır. Askerlikte geçen süre kıdeme eklenmez; hesap fesih tarihine kadar yapılır.
Bedelli askerlik ve kısa dönem askerlikte durum ne?
Kanun 'muvazzaf askerlik' ifadesini kullanır. Yargıtay uygulamasında kısa dönem askerlik ve yedek subaylık da bu kapsamda kabul edilir. Bedelli askerlikte de temel askerlik eğitimi için silah altına alınma söz konusu olduğundan, kıdem tazminatı hakkının doğduğu yönünde Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi kararları bulunmakla birlikte konu tartışmalıdır; ayrılışın askerlik sevk tarihine yakın olması önemlidir.
Önemli olan ayrılışın gerçekten askerlik nedeniyle yapılmasıdır. İşçinin askerlik sevkinden çok önce ayrılması ya da askerlik nedenini yalnızca tazminat almak için ileri sürmesi halinde işveren, ayrılışın gerçek nedenini sorgulayabilir. Sevk tarihi ile ayrılış tarihi arasındaki makul bağlantı bu yüzden önemlidir.
İşveren hangi belgeleri istemeli ve nasıl bildirmeli?
İşçiden yazılı ayrılış dilekçesi ile askerlik şubesinden alınan sevk belgesi veya e-Devlet üzerinden alınan askerlik durum belgesi istenmelidir. Bu belgeler özlük dosyasında saklanmalıdır.
SGK'ya verilecek işten ayrılış bildirgesinde askerlik için ayrılmış olan çıkış kodu (12) kullanılmalı ve bildirge ayrılıştan itibaren 10 gün içinde verilmelidir. Yanlış kod seçilmesi hem işçinin haklarını hem de işverenin olası uyuşmazlıktaki savunmasını zayıflatır.
- Yazılı ve imzalı ayrılış dilekçesi (askerlik nedeni açıkça yazılı)
- Sevk belgesi veya askerlik durum belgesi
- Kıdem tazminatı hesap dökümü ve ödeme belgesi
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti hesabı
Askerlik dönüşü işe geri alınma hakkı var mı?
4857 sayılı Kanun md. 31'e göre muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi, görevin bitiminden itibaren iki ay içinde eski işyerine başvurursa işveren onu eski işinde veya benzer bir işte, boş yer varsa hemen, yoksa ilk boşalacak yere diğer isteklilere tercih ederek o andaki şartlarla işe almak zorundadır.
Bu yükümlülüğe aykırı davranan işveren, başvuran eski işçisine üç aylık ücret tutarında tazminat öder. Ayrıca işçinin ayrılış tarihine kadar kullanmadığı izinlerin karşılığı kullanılmayan izin ücreti olarak çıkışta ödenmelidir.
Askerlik nedeniyle işten ayrılma hakkında sık sorulan sorular
Askerlik nedeniyle ayrılırken ihbar süresine uymak gerekir mi?
Askerlik kanunda ayrıca sayılan bir ayrılış nedeni olduğu için işçiden ihbar tazminatı istenmesi uygulamada kabul görmez. Yine de işverene sevk tarihinden önce yazılı bildirim yapılması iyi bir uygulamadır.
Bir yılı doldurmadan askere giden işçi tazminat alır mı?
Hayır. Kıdem tazminatı için aynı işverende en az bir yıl çalışmış olmak gerekir; bir yıldan az kıdemi olan işçiye yalnızca ücret ve kullanılmayan izin alacakları ödenir.
Askerlik dönüşü işveren işe almazsa ne olur?
İşçi görev bitiminden itibaren iki ay içinde başvurmuşsa ve işveren onu boş yer olduğu halde ya da ilk boşalan yere almazsa, işçiye üç aylık ücreti tutarında tazminat ödemek zorundadır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.