Deneme süresi en fazla ne kadar olabilir?
İş Kanunu md. 15'e göre deneme süresi en çok iki ay olarak kararlaştırılabilir. Bu süre yalnızca toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir; bireysel iş sözleşmesine iki aydan uzun deneme süresi yazılırsa aşan kısım geçersizdir.
Deneme süresi kendiliğinden doğmaz, sözleşmede açıkça kararlaştırılmalıdır. Sözleşmede deneme süresi yoksa işçi işe başladığı ilk günden itibaren normal fesih kurallarına tabidir. Aynı işçiyle aynı iş için yeniden sözleşme yapıldığında, tarafların birbirini zaten tanıması nedeniyle yeni bir deneme süresi konması amaca aykırı kabul edilir.
Deneme süresinde işten çıkarma nasıl olur?
Deneme süresi içinde taraflardan her biri sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmadan ve tazminatsız feshedebilir. Bu nedenle deneme süresinde fesihte ihbar tazminatı doğmaz; işçinin bir yıllık kıdemi olmayacağı için kıdem tazminatı da söz konusu olmaz.
Fesih hakkının deneme süresi bitmeden kullanılması gerekir. Süre dolduktan sonra yapılan fesih artık deneme süresine dayanamaz ve normal fesih kurallarına tabi olur. Deneme süresindeki fesih de ayrımcılık yasağına aykırı olamaz; örneğin gebelik öğrenildiği için yapılan fesih ayrımcılık tazminatı doğurabilir.
Deneme süresinde işçinin hakları nelerdir?
Deneme süresindeki işçi tam anlamıyla işçidir. Çalıştığı günlerin ücreti ve diğer hakları ödenir, ilk günden itibaren SGK'ya bildirilmesi zorunludur. İşe giriş bildirgesinin işe başlamadan önce verilmesi gerekir; deneme süresi sigortasız çalıştırmanın gerekçesi olamaz.
Deneme süresi kıdeme dahildir. İşçi deneme süresini tamamlayıp çalışmaya devam ederse bu süre yıllık izin, kıdem ve iş güvencesi için gereken altı aylık kıdem hesabında dikkate alınır.
- Çalışılan günlerin ücreti ve varsa fazla mesai ücreti
- SGK'ya ilk günden itibaren bildirim
- Çalışmaya devam ederse yıllık izin ve kıdem hesabına dahil edilen süre
- İş sağlığı ve güvenliği eğitimi ve korumalarından tam yararlanma
İşveren ne yapmalı?
Deneme süresi sözleşmede tarih aralığıyla açıkça yazılmalı ve bitiş tarihi izlenmelidir. Değerlendirme sonucu olumsuzsa fesih bildirimi süre dolmadan yazılı yapılmalı ve işçiye tebliğ edilmelidir.
SGK'ya verilen işten ayrılış bildirgesinde deneme süresinde işveren feshi için 01, işçi feshi için 02 çıkış kodu kullanılır. Değerlendirmenin yapılandırılmış olması için işe alıştırma sürecinde hedefler ve geri bildirim görüşmeleri planlanmalıdır.
Deneme süresi hakkında sık sorulan sorular
Deneme süresi 3 ay olabilir mi?
Bireysel iş sözleşmesiyle olamaz; en çok iki aydır. Yalnızca toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir.
Deneme süresinde işten çıkarılan işçi tazminat alır mı?
Hayır. Deneme süresinde taraflar sözleşmeyi bildirimsiz ve tazminatsız feshedebilir; yalnızca çalışılan günlerin ücreti ve diğer hakları ödenir.
Deneme süresi kıdeme sayılır mı?
Evet. İşçi çalışmaya devam ederse deneme süresi yıllık izin, kıdem ve iş güvencesi hesabında dikkate alınır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.