İşten çıkış kodu ne işe yarar?
İşten çıkış kodu, SGK'ya verilen işten ayrılış bildirgesinde iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini gösteren iki haneli koddur. Kod, işçinin işsizlik ödeneğine erişimini belirler; ayrıca kıdem tazminatı ve işe iade uyuşmazlıklarında mahkemenin incelediği ilk belgelerden biridir.
Kod, sözleşmenin gerçek sona erme nedenini yansıtmalıdır. İşçiye işsizlik ödeneği alabilmesi için gerçeğe aykırı bir kod verilmesi ya da işverenin tazminat ödememek için işçi aleyhine kod seçmesi hukuka aykırıdır ve ciddi sonuçlar doğurabilir.
En sık kullanılan çıkış kodları hangileri?
SGK'nın kod listesi oldukça uzundur; İK uygulamasında en sık karşılaşılan kodlar şunlardır:
- 01 ve 02: Deneme süreli iş sözleşmesinin işveren veya işçi tarafından feshi
- 03: Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi (istifa)
- 04: Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi
- 05: Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi
- 08 ve 14: Emeklilik veya yaş dışında emeklilik şartlarının tamamlanması
- 12 ve 13: Askerlik ve kadın işçinin evlenmesi
- 15: Toplu işçi çıkarma
- Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle işveren feshi için İş Kanunu md. 25/II'nin (a) ile (ı) bentlerine karşılık gelen 42-50 kodları (eski 29 kodu 2021'de kaldırıldı)
Hangi kodlar işsizlik ödeneği verir?
İşsizlik ödeneği için ayrılışın işçinin isteği ve kusuru dışında gerçekleşmesi gerekir. İşverenin haklı neden göstermeden feshi (04), belirli süreli sözleşmenin sona ermesi (05), işçinin haklı nedenle feshi, toplu işçi çıkarma (15), işyerinin kapanması ve işin sona ermesi gibi kodlar kural olarak ödenek hakkı tanır; prim gün şartları da ayrıca sağlanmalıdır.
İstifa (03), emeklilik ve işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle fesih kodları ise işsizlik ödeneği vermez.
Yanlış kod seçilirse ne olur?
Kodun tek başına fesih nedenini kanıtlamadığı unutulmamalıdır: mahkeme kodu bir delil olarak değerlendirir ama feshin gerçek nedenini araştırır. Örneğin 'istifa' kodu girilmiş ancak istifa dilekçesi bulunmayan bir işçinin işveren tarafından çıkarıldığı ispatlanırsa kıdem tazminatı hükmedilir.
Gerçeğe aykırı kodla işçiye işsizlik ödeneği sağlandığı tespit edilirse ödenen tutarlar faiziyle geri istenir ve işveren ayrıca idari yaptırımlarla karşılaşabilir. Kod seçimi, fesih bildirimindeki gerekçe ve fesih belgeleriyle tutarlı olmalıdır.
İşten çıkış kodu hakkında sık sorulan sorular
Kod 04 ile çıkan işçi işsizlik maaşı alır mı?
Evet, prim gün şartlarını sağlıyorsa alır. Kod 04 işverenin haklı neden göstermeden yaptığı fesihtir; ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı da gündeme gelir.
İstifa eden işçinin çıkış kodu nedir?
Belirsiz süreli sözleşmede işçinin bildirimli feshi için 03 kodu kullanılır. Bu kodla ayrılan işçi işsizlik ödeneği alamaz.
Çıkış kodu kıdem tazminatını belirler mi?
Doğrudan belirlemez; mahkeme feshin gerçek nedenini araştırır. Ancak kod önemli bir delildir ve gerçeği yansıtmalıdır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.