Belirli süreli sözleşme hangi hallerde yapılabilir?
İş Kanunu'nda esas olan belirsiz süreli sözleşmedir. Belirli süreli sözleşme ancak objektif koşulların varlığı halinde yapılabilir: belirli süreli işler, belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması. Kanunun saydığı bu koşullar bulunmadan, sırf işvereni bağlamamak için yapılan belirli süreli sözleşme geçerli kabul edilmez.
Uygulamada objektif nedene örnek olarak şunlar gösterilir:
- Belirli bir projenin veya inşaatın tamamlanmasına kadar çalışma
- Doğum izni, askerlik veya uzun raporlu süre nedeniyle işten uzak kalan bir işçinin yerine vekâleten çalışma
- Mevsimlik veya kampanya dönemlerindeki geçici iş artışı
- Belirli bir süreli eğitim, araştırma veya danışmanlık işi
Zincirleme sözleşme ne zaman belirsiz süreliye dönüşür?
Belirli süreli sözleşme esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Esaslı neden olmadan yenilenen sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır. Bu durumda işçi iş güvencesi, ihbar süresi ve kıdem gibi belirsiz süreli sözleşmeye bağlı haklardan geriye dönük olarak yararlanır.
Sözleşmenin adının 'belirli süreli' olması tek başına yeterli değildir; mahkeme işin niteliğine bakar. Kesintisiz devam eden, işletmenin sürekli ihtiyacını karşılayan işler için yapılan yıllık sözleşmeler çoğunlukla belirsiz süreli kabul edilir.
Süre bitince kıdem ve ihbar tazminatı doğar mı?
Belirli süreli sözleşme sürenin bitimiyle kendiliğinden sona erer; bildirim gerekmediği için ihbar tazminatı doğmaz. Yargıtay uygulamasına göre sürenin dolmasıyla sona erme işçinin istifası sayılmaz; bu nedenle en az bir yıl kıdemi olan işçiye kıdem tazminatı ödenir.
Sözleşme süresi dolmadan haklı bir neden olmaksızın feshedilirse farklı sonuçlar doğar. İşveren feshederse işçi, sözleşmenin kalan süresine ait ücreti (tasarruf ettiği ve başka işten kazandığı tutarlar düşülerek) talep edebilir. İşçi haksız yere erken ayrılırsa işveren Türk Borçlar Kanunu md. 439 uyarınca tazminat isteyebilir.
Belirli süreli çalışan işçinin hakları farklı mı?
Hayır. Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiye, esaslı bir neden olmadıkça, belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan emsal işçiye göre farklı işlem yapılamaz. Ücret, ikramiye, yıllık izin, yemek ve yol gibi bölünebilir menfaatler çalışılan süreyle orantılı olarak verilir; bu kural eşit davranma ilkesinin bir uzantısıdır.
İşe iade hakkı ise yalnızca belirsiz süreli sözleşmeler için geçerlidir. Bu yüzden işçinin sözleşme türü, SGK bildirimleri ve işten çıkış kodu (süre bitiminde 05) gerçeği yansıtacak şekilde belirlenmelidir.
Belirli süreli iş sözleşmesi hakkında sık sorulan sorular
Belirli süreli sözleşme kaç kez yenilenebilir?
Kanunda sayı sınırı yoktur, ancak her yenilemenin esaslı bir nedene dayanması gerekir. Esaslı neden olmadan yapılan ikinci sözleşmeyle ilişki başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır.
Belirli süreli sözleşmenin süresi bitince kıdem tazminatı ödenir mi?
Yargıtay'a göre süre bitimiyle sona ermede, işçinin en az bir yıl kıdemi varsa kıdem tazminatı ödenir. İhbar tazminatı ise ödenmez.
Belirli süreli sözleşmede deneme süresi konabilir mi?
Evet. Deneme süresi sözleşme türünden bağımsız olarak en çok iki ay, toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar kararlaştırılabilir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.