Çağrı üzerine çalışma nasıl kurulur?
Çağrı üzerine çalışma, kısmi süreli iş sözleşmesinin özel bir türüdür ve yazılı sözleşmeyle kurulması zorunludur. Sözleşmede işçinin bir hafta, ay veya yıl gibi belirli bir zaman diliminde ne kadar süre çalışacağı belirlenir. Taraflar bu süreyi belirlememişse kanun haftalık çalışma süresini 20 saat olarak kabul eder.
Bu model, iş yükünün dalgalı olduğu ve önceden tam planlanamadığı işler için düşünülmüştür: perakende yoğunluk saatleri, etkinlik ve organizasyon işleri, çağrı merkezi destek ekipleri gibi.
İşçi nasıl ve ne zaman çağrılmalı?
Kanun işçiyi korumak için çağrıya iki temel kural koyar. Bu kurallara uyulmadan yapılan çağrıya işçi uymak zorunda değildir.
- Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa işçi, iş göreceği zamandan en az dört gün önce çağrılmalıdır.
- Sözleşmede günlük çalışma süresi belirlenmemişse işveren, her çağrıda işçiyi günde en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.
- Çağrı ve çalışma kayıtları tutulmalı, çağrının hangi tarihte ve hangi yolla yapıldığı ispatlanabilir olmalıdır.
İşçi çağrılmazsa ücret alır mı?
Evet. Sözleşmede belirlenen ya da kanunen varsayılan süre içinde işçi çağrılmamış olsa bile o süre için ücrete hak kazanır. Örneğin haftalık 20 saatlik çağrı sözleşmesi olan bir işçi o hafta hiç çağrılmazsa yine 20 saatlik ücretini alır. Bu kural, işverenin tüm iş riskini işçiye yüklemesini engeller.
Sözleşmedeki süreyi aşan çalışmalar fazla sürelerle çalışma hükümlerine göre değerlendirilir; haftalık 45 saati aşan kısım ise fazla mesai sayılır. Ancak kısmi süreli çalışanlara fazla çalışma yaptırılamayacağı için bu sınırlar planlamada dikkate alınmalıdır.
SGK ve bordro tarafında nelere dikkat edilmeli?
Çağrı üzerine çalışan işçi kısmi süreli çalışan olarak SGK'ya bildirilir. Prim gün sayısı, ay içinde fiilen çalışılan ya da ücrete hak kazanılan toplam saatin 7,5'e bölünmesiyle bulunur; eksik kalan günler uygun eksik gün nedeniyle bildirilir.
Çağrı üzerine çalışan işçiler de eşit davranma ilkesinin koruması altındadır: ücret ve bölünebilir menfaatler tam süreli emsale göre çalışılan süreyle orantılı verilir. Yıllık izin, kıdem ve ihbar hakları da kısmi süreli çalışanlar için geçerli kurallara göre doğar. Saat bazlı kayıt için puantajın güvenilir tutulması önemlidir.
Çağrı üzerine çalışma hakkında sık sorulan sorular
Çağrı üzerine çalışma sözleşmesi sözlü yapılabilir mi?
Hayır. Kanun yazılı sözleşme şartı arar. Sözleşmede çalışma süresi yazılmamışsa haftalık 20 saat kararlaştırılmış sayılır.
Çağrı kaç gün önce yapılmalı?
Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa işçi, çalışacağı zamandan en az dört gün önce çağrılmalıdır.
Çağrılan işçi kaç saat çalıştırılmalı?
Günlük süre sözleşmede belirlenmemişse işveren her çağrıda işçiyi en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.