Fazla sürelerle çalışma nedir?
Haftalık çalışma süresinin iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle 45 saatin altında belirlendiği işyerlerinde, sözleşmedeki süreyi aşan ama 45 saati geçmeyen çalışmadır. Örneğin haftada 40 saat çalışılan bir ofiste işçinin bir hafta 43 saat çalışması halinde aradaki 3 saat fazla sürelerle çalışmadır.
45 saati aşan kısım ise artık fazla çalışma sayılır ve %50 zamla ödenir. Yani 40 saatlik sözleşmesi olan işçinin 48 saat çalıştığı haftada 5 saat fazla sürelerle çalışma, 3 saat fazla çalışma doğar.
Ücreti nasıl hesaplanır?
Fazla sürelerle çalışmada her bir saat için normal saat ücretinin %25 yükseltilmesiyle bulunan ücret ödenir. İşçi isterse ücret yerine her saat için bir saat on beş dakika serbest zaman kullanabilir; serbest zaman altı ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücret kesilmeden verilir.
Saat ücreti hesabında, haftalık 45 saatin altındaki çalışma düzenine göre belirlenmiş aylık ücretin gerçek aylık çalışma saatine bölünmesi gerektiği yönünde görüşler bulunduğundan, işyerinde hangi yöntemin kullanıldığı bordro politikasında açıkça yazılmalıdır. Uygulamada en yaygın yöntem aylık brüt ücretin 225'e bölünmesidir.
Fazla sürelerle çalışmada da onay gerekir mi?
Evet. Fazla Çalışma Yönetmeliği, fazla sürelerle çalışma için de işçinin yazılı onayının alınmasını öngörür. Onay yılbaşında alınır ve işçi otuz gün önceden bildirerek onayını geri alabilir.
Fazla sürelerle çalışma da yıllık 270 saatlik sınırın hesabında dikkate alınır. Kısmi süreli çalışanlar için ayrıca dikkat gerekir: kısmi süreli işçiye fazla çalışma yaptırılamaz, ancak sözleşmedeki süreyi aşan çalışması fazla sürelerle çalışma olarak ücretlendirilir.
İşveren ne yapmalı?
Bordro sisteminde işçinin sözleşmesel haftalık süresi doğru tanımlanmalıdır. Aksi halde 40 saatlik bir çalışanın 41-45 saat arasındaki çalışması hiç ücretlendirilmez ya da yanlışlıkla %50 ile ödenir. Puantajda fazla sürelerle çalışma ve fazla çalışma saatleri ayrı satırlarda izlenmelidir.
Denkleştirme uygulanıyorsa hesap dönem ortalamasına göre yapılır. Kayıtların PDKS verileriyle uyumlu olması, uyuşmazlık halinde işverenin ispat yükünü kolaylaştırır.
Fazla sürelerle çalışma hakkında sık sorulan sorular
Fazla sürelerle çalışma ile fazla mesai arasındaki fark nedir?
Fazla sürelerle çalışma, 45 saatin altındaki sözleşmesel süreyi aşan ama 45 saati geçmeyen çalışmadır ve %25 zamlıdır. 45 saati aşan çalışma fazla mesaidir ve %50 zamlıdır.
Fazla sürelerle çalışmanın serbest zaman karşılığı ne kadar?
Her bir saat için bir saat on beş dakika serbest zamandır. Bu süre altı ay içinde ücret kesilmeden kullandırılmalıdır.
Haftada 40 saat çalışan işçi 44 saat çalışırsa ne alır?
Aşan 4 saat fazla sürelerle çalışmadır ve her saat için normal saat ücretinin %25 fazlası ödenir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.