Nöbet süresi çalışma süresinden sayılır mı?
İş Kanunu'nda 'nöbet' adıyla ayrı bir düzenleme yoktur; nöbet süreleri genel çalışma süresi kurallarına göre değerlendirilir. İş Kanunu md. 66, işçinin işinde ve her an iş görmeye hazır halde bulunmakla birlikte çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği zamanları çalışma süresinden sayar. Bu nedenle işyerinde tutulan nöbetin tamamı, fiilen iş çıkmasa bile çalışma süresidir.
Nöbet sürelerinin haftalık 45 saati aşan kısmı fazla çalışma, hafta tatili veya genel tatil günlerine denk gelen kısmı ise tatil çalışması olarak ücretlendirilir.
Evde icap nöbeti çalışma sayılır mı?
İcap nöbetinde işçi işyerinde değil, evinde veya başka bir yerde bulunur ve gerektiğinde çağrılmak üzere ulaşılabilir durumda bekler. Yargıtay uygulamasında icap nöbetinde bekleme süresi kural olarak çalışma süresi sayılmaz; işçi çağrılıp işe gittiğinde ise yolda ve işte geçen süre çalışma süresidir.
Ancak bekleme sırasında işçinin serbestliği ciddi biçimde kısıtlanıyorsa, örneğin çok kısa sürede işyerine ulaşma zorunluluğu varsa, bu sürenin de çalışma sayılabileceği tartışılmaktadır. İcap nöbeti için ayrı bir bekleme ücreti ödenip ödenmeyeceği sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.
24 saat nöbet tutulabilir mi?
Günlük çalışma süresi fazla çalışma dahil 11 saati aşamaz. Bu nedenle 24 saat kesintisiz nöbet uygulaması, özellikle güvenlik görevlileri ve bazı sağlık çalışanlarında yaygın olsa da, kanuni sınırlarla çelişir. Yargıtay, 24 saat nöbet tutan işçinin ara dinlenmeler düşüldükten sonra 11 saati aşan çalışmalarını fazla çalışma olarak ücretlendirir.
Gece çalışmasına ilişkin 7,5 saat sınırı da nöbetlerde dikkate alınmalıdır. Sağlık ve özel güvenlik hizmetlerinde işçinin yazılı onayıyla gece 7,5 saatin üzerinde çalışma yaptırılabilir; ancak bu istisna günlük 11 saat sınırını ortadan kaldırmaz.
İşveren nöbet sistemini nasıl kurmalı?
Nöbet çizelgeleri, haftalık süre ve günlük sınırlar, nöbet sonrası dinlenme ve hafta tatili hakları dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Nöbet sonrasında işçiye yeterli dinlenme verilmesi, iş sağlığı açısından da önemlidir. Vardiya planlaması araçlarında nöbetlerin ayrı bir tür olarak tanımlanması ve kurallara aykırı atamaların engellenmesi önerilir.
Nöbet ücretinin nasıl hesaplanacağı (fazla mesai, tatil çalışması, sabit nöbet ücreti) iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde açıkça belirtilmelidir. Sabit bir nöbet ücreti ödenmesi, kanuni fazla çalışma ücretinin altında kalıyorsa farkın ödenmesi gerekir. Nöbet saatleri puantajda ayrı işlenmelidir.
Nöbet hakkında sık sorulan sorular
Nöbet fazla mesai sayılır mı?
Nöbet süresi çalışma süresidir. Haftalık 45 saati aşan kısmı fazla çalışma olarak %50 zamlı ödenir; tatil günlerine denk gelen kısmı tatil çalışması olarak ücretlendirilir.
Evde beklenen icap nöbeti ücretli mi?
Bekleme süresi kural olarak çalışma sayılmaz; çağrılıp işe gidildiğinde geçen süre çalışmadır. Bekleme için ayrı ücret ödenip ödenmeyeceği sözleşmeyle belirlenir.
24 saat nöbet yasal mı?
Günlük çalışma 11 saati aşamayacağı için kanuni sınırlarla çelişir. Uygulanıyorsa 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma olarak ödenmelidir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.