Geç kalınan süre için ücret kesilebilir mi?
Ücret, işçinin iş görme borcunun karşılığıdır. İşçi işe geç geldiği süre boyunca çalışmadığı için o sürenin ücretini talep edemez. Bu nedenle geç kalınan süre kadar ücret kesilmesi kural olarak hukuka uygundur; bu bir ceza değil, çalışılmayan sürenin ödenmemesidir.
Buradan ayrı olarak, geç kalma nedeniyle işçiye ücret kesme cezası da verilebilir. Bu ceza ancak iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde öngörülmüşse uygulanabilir, ayda iki günlük ücreti aşamaz ve kesilen tutar Bakanlığın belirlediği hesaba yatırılır.
Geç kalma nasıl kayıt altına alınmalı?
Geç kalmaların objektif biçimde ölçülmesi için PDKS kullanılması en güvenilir yöntemdir. İşyerinde makul bir tolerans süresi (örneğin 5-10 dakika) uygulanıp uygulanmayacağı, geç kalmanın hangi aralıklarla ücretten düşüleceği ve telafi edilip edilemeyeceği personel yönetmeliğinde açıkça yazılmalıdır.
Kurallar tüm çalışanlara aynı şekilde uygulanmalıdır. Bazı çalışanlara göz yumulup bazılarına kesinti yapılması eşit davranma ilkesine aykırılık iddialarına yol açar.
- Başlama saati ve tolerans süresi yazılı olarak ilan edilmeli
- Geç kalmalar PDKS veya imzalı devam çizelgesiyle kaydedilmeli
- Kesinti yapılan süre bordroda ayrı satırda gösterilmeli
- Tekrarlanan geç kalmalarda yazılı uyarı verilmeli
Sürekli geç kalan işçi işten çıkarılabilir mi?
Ara sıra yaşanan geç kalmalar tek başına fesih nedeni değildir. Ancak yazılı uyarılara rağmen sürdürülen ve iş düzenini bozan geç kalmalar, işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeni olabilir. Bu durumda işçinin önce savunması alınmalı, ardından ihbar süresine uyularak ve tazminatları ödenerek fesih yapılmalıdır.
Yargıtay, davranış nedenli fesihlerde feshin son çare olmasını arar. İşçiye önceden uyarı ve disiplin cezası verildiğinin belgelenmesi, bu ilkenin yerine getirildiğini gösterir.
Geç kalma ile devamsızlık arasındaki fark nedir?
Geç kalma, işçinin işe gelip başlama saatinden sonra işbaşı yapmasıdır. Devamsızlık ise işe hiç gelmemektir. İş Kanunu md. 25/II-g, işçinin izinsiz ve haklı bir nedene dayanmadan art arda iki iş günü, bir ay içinde iki kez tatil gününden sonraki iş günü veya bir ayda üç iş günü işe gelmemesini haklı fesih nedeni sayar.
Yargıtay bazı kararlarında yarım günü aşan ve sistematik hale gelen geç kalmaların devamsızlık hesabında dikkate alınabileceğini kabul etmiştir; ancak kısa süreli geç kalmalar devamsızlık sayılmaz. Bu nedenle fesih yolu seçilirken olayın niteliği dikkatle değerlendirilmelidir.
Geç kalma hakkında sık sorulan sorular
İşe 10 dakika geç kalana maaş kesintisi yapılabilir mi?
Geç kalınan süre çalışılmadığı için o sürenin ücreti kesilebilir. Kurallar ve tolerans süresi personel yönetmeliğinde önceden yazılı belirlenmelidir.
Geç kalma nedeniyle ceza olarak yarım gün kesilebilir mi?
Yalnızca sözleşmede öngörülen bir ücret kesme cezası olarak ve ayda iki günlük ücreti aşmamak koşuluyla mümkündür. Kesilen tutar işverende kalmaz, Bakanlığın belirlediği hesaba yatırılır.
Sürekli geç kalan işçi tazminatsız çıkarılabilir mi?
Kural olarak hayır. Uyarıya rağmen süren geç kalmalar geçerli fesih nedeni olabilir, ancak bu durumda ihbar ve kıdem tazminatı ödenir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.