Özel sektörde refakat izni var mı?
İş Kanunu'nda hasta yakınına refakat için genel bir izin hakkı düzenlenmemiştir. Hekimin düzenlediği refakat raporu, kamu görevlileri için hukuki sonuç doğursa da işçi açısından kendiliğinden izin hakkı yaratmaz ve SGK bu süre için işçiye ödenek ödemez.
Kanunun öngördüğü tek özel düzenleme engelli veya süreğen hastalıklı çocuklar içindir. İş Kanunu ek md. 2'ye göre en az %70 oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisinde, hekim raporuna dayanarak ve çalışan ebeveynlerden yalnızca birinin kullanması kaydıyla, yılda toplu veya bölümler halinde 10 güne kadar ücretli izin verilir.
Engelli çocuk için verilen izin nasıl kullanılır?
Bu izin ücretlidir; ücret işveren tarafından tam ödenir ve SGK'ya eksik gün bildirilmez. İzin tek seferde veya tedavi gerektikçe bölümler halinde kullanılabilir. Anne ve babanın ikisi de çalışıyorsa izni yalnızca biri kullanabilir; işveren bu konuda diğer ebeveynin izni kullanmadığına dair beyan veya belge isteyebilir.
İzin talebi, çocuğun engellilik veya süreğen hastalık durumunu gösteren rapor ve tedavinin gerekliliğini gösteren hekim belgesiyle yapılır. Bu belgeler özel nitelikli kişisel veri içerdiğinden sınırlı erişimle saklanmalıdır.
Diğer yakınlara refakat için hangi yollar var?
Eş, anne, baba veya diğer yakınların hastalığında refakat etmesi gereken işçi için şu seçenekler kullanılabilir:
- Yıllık ücretli izin kullanımı
- İşverenle anlaşarak ücretsiz izin
- Toplu iş sözleşmesi veya personel yönetmeliğinde öngörülen ek refakat izni
- İşverenin takdiriyle verdiği ücretli izin veya geçici uzaktan çalışma düzenlemesi
Memurlar için refakat izni nasıl düzenlenir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu md. 105, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya eşi, anne, babası, çocukları ve kardeşlerinden birinin ağır kaza geçirmesi ya da ağır hastalığı halinde, sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi şartıyla aylıklı refakat izni verilmesini öngörür. Bu düzenleme özel sektör işçilerine uygulanmaz.
Özel sektör işverenleri, çalışanlarının bağlılığını ve refahını desteklemek için benzer bir ek izin politikası oluşturabilir. Böyle bir politika varsa kapsamı, süresi ve belgelendirme şartları yazılı olarak belirlenmeli ve eşit davranma ilkesine uygun uygulanmalıdır.
Refakat izni hakkında sık sorulan sorular
Özel sektörde annemin ameliyatı için refakat izni alabilir miyim?
Kanunda bu durum için izin hakkı yoktur. Yıllık izin, ücretsiz izin veya şirket politikasında öngörülen ek izinler kullanılabilir.
Engelli çocuğu olan işçiye kaç gün izin verilir?
En az %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için yılda 10 güne kadar ücretli izin verilir; izni ebeveynlerden yalnızca biri kullanabilir.
Refakat raporu olan işçiye SGK ödeme yapar mı?
Hayır. Refakat raporu işçiye SGK geçici iş göremezlik ödeneği hakkı doğurmaz.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.