Yarım çalışma ödeneği

Yarım çalışma ne demektir?

İş Kanunu md. 74'e göre kadın işçiye, doğum izni süresinin bitiminden itibaren birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Çoğul doğumlarda bu sürelere 30 gün eklenir; çocuğun engelli doğması halinde süre 360 gün olarak uygulanır.

Bu dönemde işçi, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışır, kalan yarısında ücretsiz izinli olur. İşveren işçinin çalıştığı süre için ücret öder; çalışılmayan yarı için ise İŞKUR yarım çalışma ödeneği öder. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden biri veya tek başına evlat edinen işçi de bu haktan yararlanabilir.

Yarım çalışma ödeneğinin şartları nelerdir?

4447 sayılı Kanun ek md. 5'e göre ödenekten yararlanmak için şu şartlar aranır:

• Doğum veya evlat edinme tarihinden önceki son üç yıl içinde işçi adına en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması
• İşçinin doğum izni sonrasında yarım çalışma kapsamında fiilen çalışıyor olması
• Doğum izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvurulması (sonraki başvurularda ödenek kalan süre için bağlanır)

Ödenek ne kadardır, nasıl ödenir?

Ödeneğin günlük miktarı, günlük brüt asgari ücret tutarı kadardır ve haftalık çalışma süresinin yarısına karşılık gelen ücretsiz izin süresi için ödenir. 2026 yılında aylık brüt asgari ücret 33.030,00 TL olduğundan, ödenek tutarı da bu rakam esas alınarak hesaplanır. Ödenek aylık olarak İŞKUR tarafından işçinin hesabına yatırılır.

4447 sayılı Kanun ek md. 5'e göre ödenekten damga vergisi dışında vergi veya kesinti yapılmaz. Ödenek ödenen gün sayısı kadar, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primleri de Fon tarafından SGK'ya ödenir. İşveren ise yalnızca fiilen çalışılan süre için ücret öder ve SGK'ya bu süreye göre bildirim yapar.

İşveren ne yapmalı?

İşveren, işçinin yarım çalışma talebini kabul etmek zorundadır. Bu dönemde çalışma saatlerinin işçiyle birlikte belirlenmesi, işçinin yarı zamanlı çalışmasının puantajda doğru işlenmesi ve SGK bildiriminin eksik gün açıklamasıyla yapılması gerekir.

Yarım çalışma ile altı aya kadar ücretsiz izin aynı dönemde birlikte kullanılamaz; işçi bunlardan birini tercih eder. Yarım çalışma bittikten sonra işçi, çocuk mecburi ilköğretim çağına gelene kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. İş Kanunu md. 74'e göre yarım çalışma süresince süt izni hükümleri uygulanmaz; yarım çalışma bittiğinde çocuk henüz bir yaşından küçükse süt izni kullanılabilir.