Harcırah hangi ödemelerden oluşur?
İş seyahati masrafları iki farklı yolla karşılanabilir: gerçek giderlerin belge karşılığı ödenmesi ya da çalışana gün başına sabit bir gündelik verilmesi. Çoğu işyeri ikisini birlikte kullanır: ulaşım ve konaklama faturayla ödenir, yemek ve küçük harcamalar için gündelik verilir.
- Yol masrafı: uçak, otobüs, tren bileti, araç kiralama, yakıt
- Konaklama: otel ve benzeri giderler
- Gündelik: seyahat süresince yemek ve zorunlu küçük harcamalar için gün başına ödenen tutar
- Diğer: vize, şehir içi ulaşım, iş gereği yapılan zorunlu harcamalar
Harcırah gelir vergisine tabi mi?
Gelir Vergisi Kanununun 27. maddesine göre işverenin işi gereği yapılan ve belgeye dayanan yol ve konaklama masrafları ücret sayılmaz; çalışana bu tutarlar için vergi kesilmez. Masrafın işle ilgili olduğu ve faturayla belgelendiği gösterilebilmelidir.
Gündelikler için ise 24. madde uygulanır: işverenin işi dolayısıyla seyahat eden çalışana verilen gündeliğin, Harcırah Kanunu uyarınca en yüksek devlet memuruna ödenen gündeliği aşmayan kısmı gelir vergisinden istisnadır. Bu sınırı aşan kısım ücret sayılır ve bordroda gelir vergisi matrahına eklenir. Sınır tutar dönem dönem güncellendiği için güncel değer kontrol edilmelidir.
Harcırah SGK primine tabi mi?
5510 sayılı Kanunun 80. maddesine göre görev yolluğu niteliğindeki ödemeler prime esas kazanca dahil edilmez. Ancak ödemenin gerçekten iş seyahatine bağlı olması gerekir; seyahat yapılmadan her ay sabit tutarda ödenen "harcırah" adı altındaki ödemeler, SGK denetiminde ücret olarak değerlendirilir ve geriye dönük prim farkı doğurur.
Bu nedenle harcırah ödemeleri seyahat tarihleri, güzergâh ve amaç belirtilen görevlendirme yazısıyla ilişkilendirilmelidir.
Harcırah politikası nasıl kurulur?
Yazılı bir seyahat politikası; hangi seyahatlerin onaya tabi olduğunu, ulaşım sınıfını, konaklama üst limitlerini, gündelik tutarını ve masrafların hangi süre içinde belgelenmesi gerektiğini belirlemelidir. Seyahat öncesinde verilen iş avansı, dönüşte belgelerle kapatılmalıdır.
Masraf ve gündelik talepleri masraf yönetimi sürecinden ve onay akışından geçmeli, vergiye tabi kısım otomatik olarak bordroya aktarılmalıdır. Belgesiz ya da politika dışı ödemelerin bordroya eklenmemesi, hem vergi hem SGK incelemesinde risk oluşturur. Düzenli ve sürekli ödenen sabit tutarlar ayrıca giydirilmiş ücrete girebilir.
Harcırah hakkında sık sorulan sorular
İş seyahati gündeliğinden vergi kesilir mi?
En yüksek devlet memuruna ödenen gündeliği aşmayan kısım gelir vergisinden istisnadır. Aşan kısım ücret sayılır ve vergilendirilir.
Otel ve uçak masrafları çalışanın vergisini etkiler mi?
Hayır. İş gereği yapılan ve faturayla belgelenen yol ve konaklama masrafları ücret sayılmaz.
Her ay sabit ödenen harcırah prime tabi mi?
Gerçek bir seyahate dayanmayan sabit ödemeler SGK denetiminde ücret olarak değerlendirilir ve prime tabi tutulur.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.