Haklı nedenle fesih bildirimi, işverenin İş Kanunu md. 25'te sayılan ağır bir neden nedeniyle iş sözleşmesini bildirim süresi beklemeden sona erdirdiğini çalışana yazılı olarak bildirdiği belgedir. Aşağıdaki örnek, haklı fesih yapacak ve bu feshi ileride ispatlamak isteyen işverenler için hazırlandı.
4857 sayılı İş Kanunu md. 25 ve md. 26
Belge metni
Haklı nedenle iş sözleşmesinin feshi bildirimi
[Şirket unvanı]
[Şirket adresi]
Tarih: [Tarih]
Konu: İş sözleşmenizin haklı nedenle feshi
Sayın [Ad Soyad]
T.C. Kimlik No: [T.C. kimlik numarası]
Görevi: [Görev/unvan]
İşe giriş tarihi: [İşe giriş tarihi]
[Olay tarihi] tarihinde [olayın yeri] konumunda [davranışın açık ve somut anlatımı] olduğu [dayanak: tutanak, kamera kaydı, tanık beyanları, yazışmalar] ile tespit edilmiştir. Olay işverenliğimizce [öğrenme tarihi] tarihinde öğrenilmiştir.
Bu konuda [savunma istem tarihi] tarihli yazımızla savunmanız istenmiş, [savunma tarihi] tarihli savunmanız incelenmiş ve davranışı haklı kılacak bir açıklama içermediği değerlendirilmiştir. [Savunma alınmadıysa bu paragrafı çıkarın.]
Söz konusu davranış 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin (II) numaralı bendinin [ilgili alt bent, örneğin (e) veya (g)] alt bendinde düzenlenen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerden olup iş ilişkisinin sürdürülmesini işverenliğimiz bakımından beklenemez hale getirmiştir.
Bu nedenle iş sözleşmeniz, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II maddesi uyarınca [fesih tarihi] tarihi itibarıyla bildirim süresi beklenmeksizin ve tazminatsız olarak feshedilmiştir.
Fesih tarihine kadar hak kazandığınız ücretiniz, kullanmadığınız yıllık izin ücretiniz ve varsa diğer alacaklarınız [banka adı] nezdindeki hesabınıza ödenecektir. Üzerinizde zimmetli bulunan [zimmetli eşyalar] eşyalarını [teslim tarihi] tarihine kadar [teslim yeri] birimine teslim etmeniz gerekmektedir. Çalışma belgeniz tarafınıza ayrıca verilecektir.
[Şirket unvanı]
Yetkili Ad Soyad: [Yetkili ad soyad]
Unvan: [Yetkili unvanı]
İmza:
Tebellüğ eden
Bu bildirimi [tebliğ tarihi] tarihinde teslim aldım.
Ad Soyad: [Çalışanın ad soyadı]
İmza:
Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun. Örnek metin bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir uzmana danışın.
İşveren hangi durumlarda haklı nedenle fesih yapabilir?
İş Kanunu md. 25, işverenin sözleşmeyi bildirimsiz feshedebileceği halleri dört grupta toplar: sağlık nedenleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, zorlayıcı nedenler ve çalışanın gözaltına alınması veya tutuklanması nedeniyle devamsızlığın bildirim süresini aşması. Uygulamada en çok başvurulan grup ikincisidir.
İşverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, iş sırlarını açığa vurmak
İşverene veya başka bir çalışana sataşmak, cinsel tacizde bulunmak
İşyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemek
İzinsiz ve mazeretsiz olarak ardı ardına iki iş günü ya da bir ayda üç iş günü işe gelmemek
Hatırlatıldığı halde görevlerini yapmamakta ısrar etmek
Kendi isteği veya savsaması yüzünden iş güvenliğini tehlikeye düşürmek ya da işyeri malına otuz günlük ücretiyle karşılayamayacağı ölçüde zarar vermek
Haklı fesih için süre ne kadar?
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle fesih hakkı, işverenin olayı öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde ve her halde olayın gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Çalışanın olaydan maddi çıkar sağladığı durumlarda bir yıllık süre uygulanmaz. Süre geçtikten sonra aynı olaya dayanarak haklı fesih yapılamaz; ancak olay geçerli nedenle fesih için değerlendirilebilir.
Tüzel kişi işverenlerde süre, olayı fesih yetkisi olan kişi veya kurulun öğrendiği günden başlar. Bir soruşturma yürütülüyorsa sürenin soruşturmanın tamamlanıp sonucun yetkiliye bildirildiği tarihten itibaren işlediği kabul edilir; yine de süreç gereksiz yere uzatılmamalıdır.
Haklı fesihte savunma almak gerekir mi?
Kanun, md. 25/II kapsamındaki fesihlerde savunma alınmasını şart koşmaz. Ancak savunma, olayın gerçekten yaşandığını ve çalışanın açıklamasının dinlendiğini gösterir; yargılamada işverenin elini güçlendirir. Savunma istenecekse altı iş günlük süre gözetilerek kısa ama makul bir süre verilmelidir.
Haklı nedenin ispatı işverene aittir. Tutanaklar, kamera kayıtları, yazışmalar ve tanık beyanları fesihten önce toplanmalı, bildirimde fesih nedeni olan olay açıkça yazılmalıdır.
Haklı fesihte çalışana hangi ödemeler yapılır?
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı fesihte kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenmez. Çalışanın fesih tarihine kadarki ücreti, fazla çalışma ücreti ve kullanılmayan yıllık izin ücreti ise ödenir. Sağlık veya zorlayıcı nedenlerle yapılan haklı fesihlerde kıdem tazminatı ödenir.
SGK'ya verilen işten ayrılış bildiriminde md. 25/II'nin ilgili alt bendine karşılık gelen işten çıkış kodu seçilir. Kodun fesih bildirimindeki gerekçeyle uyumlu olması gerekir.
Sık sorulan sorular
Haklı nedenle işten çıkarılan çalışan işsizlik maaşı alır mı?
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılan fesihlerde işsizlik ödeneği verilmez. Sağlık veya zorlayıcı nedenlerle yapılan fesihlerde prim şartları sağlanıyorsa ödenek alınabilir.
Altı iş günlük süre ne zaman başlar?
Süre, fesih yetkisine sahip kişinin veya kurulun olayı ve failini öğrendiği günden başlar. Olayın üzerinden bir yıl geçmişse, çalışanın maddi çıkar sağladığı durumlar dışında, haklı fesih yapılamaz.
Haklı fesih yapılan çalışan işe iade davası açabilir mi?
İş güvencesi kapsamındaki çalışan, fesih nedeninin gerçek olmadığını ya da haklı fesih ağırlığında olmadığını ileri sürerek arabulucuya başvurabilir ve işe iade davası açabilir. Mahkeme haklı nedeni ispatlanmış bulmazsa fesih geçersiz sayılabilir.
Fesih bildirimi imzalanmazsa ne yapılır?
Çalışan imzadan kaçınırsa bildirimin okunduğu ve teslim edilmek istendiği iki tanık imzalı tutanakla belgelenir. Ayrıca noter aracılığıyla gönderilmesi ispat açısından en güvenli yoldur.
