Fazla çalışma onay formu, çalışanın haftalık çalışma süresini aşan çalışmalara yazılı olarak onay verdiğini gösteren belgedir. Kanun fazla mesai yaptırılabilmesi için işçinin yazılı onayını aradığından, aşağıdaki örnek bu onayı işe girişte ya da ihtiyaç doğduğunda kayıt altına almak isteyen işverenler için hazırlandı.
4857 sayılı İş Kanunu md. 41; Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği md. 9
Belge metni
Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma onay formu
İşveren: [Şirket unvanı]
İşyeri: [İşyeri adı ve adresi]
SGK işyeri sicil numarası: [Sicil numarası]
Çalışan
Ad Soyad: [Ad Soyad]
T.C. Kimlik No: [T.C. kimlik numarası]
Görevi ve birimi: [Görev/birim]
İşe giriş tarihi: [İşe giriş tarihi]
4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi ve İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği uyarınca, işverenin ihtiyaç duyması halinde fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yapmayı kabul ediyorum.
Fazla çalışmanın yılda 270 saati, günlük çalışma süresinin ise 11 saati aşamayacağını biliyorum. Yaptığım her bir saat fazla çalışma için normal saat ücretimin yüzde elli, fazla sürelerle çalışma için yüzde yirmi beş zamlı ödeneceğini; dilersem bu ücret yerine fazla çalıştığım her saat karşılığında bir saat otuz dakika, fazla sürelerle çalıştığım her saat karşılığında bir saat on beş dakika serbest zaman kullanabileceğimi biliyorum.
Bu onayımı, otuz gün önceden işverene yazılı olarak bildirmek koşuluyla geri alabileceğimi biliyorum.
Bu onay, yazılı olarak geri alınıncaya kadar geçerlidir.
Tarih: [Tarih]
Çalışan Ad Soyad: [Ad Soyad]
İmza:
İşveren adına teslim alan
Ad Soyad: [Yetkili ad soyad]
Unvan: [Yetkili unvanı]
İmza:
Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun. Örnek metin bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir uzmana danışın.
Fazla çalışma onayı ne zaman alınır?
Yönetmeliğe göre onay yazılı olarak, iş sözleşmesinin yapılması sırasında ya da fazla çalışma ihtiyacı ortaya çıktığında alınır ve çalışanın özlük dosyasında saklanır. 25 Ağustos 2017'deki yönetmelik değişikliğinden sonra onayın her yıl başında yenilenmesi zorunlu değildir; verilen onay, çalışan geri alıncaya kadar geçerlidir. İş sözleşmesindeki açık bir onay maddesi de bu şartı karşılar; ayrı ve imzalı bir form ise ispatı kolaylaştırır.
Onay, fazla çalışma yaptırma yetkisinin ön şartıdır; onay vermemiş çalışan fazla çalışmayı reddedebilir ve bu ret fesih nedeni yapılamaz. Onay alınmış olması ise ücret yükümlülüğünü değiştirmez: yapılan her fazla çalışma zamlı ücretle ya da serbest zamanla karşılanmalıdır.
Yıllık fazla çalışma sınırı nedir?
Fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmadır. Haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse, bu süre ile 45 saat arasındaki çalışma fazla sürelerle çalışma sayılır. Toplam fazla çalışma süresi yılda 270 saati geçemez. Onay formu bu sınırı aşmaya izin vermez; sınırın aşılması halinde işverene idari para cezası uygulanır ve yapılan çalışmanın ücreti yine ödenir.
Denkleştirme uygulanan işyerlerinde, iki aylık dönemde haftalık ortalama 45 saati aşmayan çalışmalar fazla çalışma sayılmaz. Denkleştirme yapılacaksa bunun da iş sözleşmesinde veya ayrı bir yazılı anlaşmada yer alması gerekir.
Kimlere fazla çalışma yaptırılamaz?
Bazı çalışanlara onayları olsa bile fazla çalışma yaptırılamaz. Bu çalışanlardan onay formu alınması da sonuç doğurmaz.
On sekiz yaşını doldurmamış çalışanlar
Gebe, yeni doğum yapmış veya çocuk emziren çalışanlar
Yer altında maden işlerinde çalışanlar; zorunlu nedenler ve olağanüstü haller dışında
Kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar; bunlara fazla sürelerle çalışma da yaptırılamaz
Sağlık kuralları gereği günde yedi buçuk saat veya daha az çalışılması gereken işlerde çalışanlar
Gece sayılan dönemde yürütülen işler; gündüz işine ek olarak yapılan fazla çalışma ise gece döneminde yapılabilir
Onay hangi durumlarda aranmaz?
Bir arıza, makine veya araçlarda acil onarım ya da zorlayıcı bir neden olması halinde yapılan zorunlu nedenlerle fazla çalışmada ve seferberlik gibi olağanüstü hallerde çalışanın onayı aranmaz. Bu çalışmalar da zamlı ücretle karşılanır. Onaysız yapılan olağan fazla çalışmalar ise işverene idari para cezası doğurur; çalışanın ücret hakkı ortadan kalkmaz ve fazla çalışma kayıtları puantaj ile birlikte saklanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Fazla mesai onayı her yıl alınmalı mı?
Hayır. 25 Ağustos 2017'deki yönetmelik değişikliğinden sonra onay, iş sözleşmesi yapılırken ya da fazla çalışma ihtiyacı ortaya çıktığında bir kez alınır ve özlük dosyasında saklanır. Onay, çalışan otuz gün önceden yazılı bildirimle geri alıncaya kadar geçerlidir.
Çalışan fazla çalışma onayını geri alabilir mi?
Evet. Çalışan, onayını otuz gün önceden işverene yazılı olarak bildirmek koşuluyla geri alabilir. Bu süre dolduktan sonra fazla çalışmaya zorlanamaz.
Onay formu imzalamayan çalışan işten çıkarılabilir mi?
Fazla çalışma onayı vermemek fesih nedeni değildir. Bu gerekçeyle yapılan fesih geçerli bir nedene dayanmaz ve işe iade ya da tazminat sonucu doğurabilir.
Fazla çalışma ücreti nasıl hesaplanır?
Fazla çalışmanın her saati için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası, fazla sürelerle çalışmanın her saati için yüzde yirmi beş fazlası ödenir. Çalışan isterse ücret yerine serbest zaman kullanabilir.
