İş görmeme hakkı ne zaman doğar?
İş Kanunu md. 34'e göre ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Yirmi günlük süre, iş sözleşmesinde veya işyeri uygulamasında belirlenen ödeme gününden başlar; maaş ödeme günü belirlenmemişse ücret en geç ayda bir ödenmelidir.
Hakkın kullanılması için işçinin işverene ayrıca bildirim yapması kanunen şart değildir; ancak çalışmamanın nedeninin ücretin ödenmemesi olduğunun belgelenmesi için yazılı bildirim veya ihtarname gönderilmesi uygulamada önerilir.
İşveren iş görmeyen işçiyi işten çıkarabilir mi?
Hayır. Kanun, ücreti ödenmediği için iş görmeyen işçilerin bu eylemlerinin kişisel nitelik kazanarak toplu bir görünüm alması halinde de grev sayılamayacağını açıkça belirtir. İşveren bu nedenle işçinin iş sözleşmesini feshedemez, yerine yeni işçi alamaz ve işi başkalarına yaptıramaz.
İşçinin iş görmediği günler devamsızlık sayılmaz ve haklı fesih nedeni yapılamaz. Ödenmeyen ücret için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında gecikme faizi işler.
İşçi iş görmek yerine sözleşmeyi feshedebilir mi?
Evet. Ücretin kanun veya sözleşme hükümlerine göre ödenmemesi, işçi için İş Kanunu md. 24/II-e uyarınca haklı fesih nedenidir. İşçi iş görmeme hakkını kullanmak yerine sözleşmeyi derhal feshedebilir ve en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatı isteyebilir.
Yargıtay'a göre ücretin birkaç gün gecikmesi bile ödeme gününe ilişkin sözleşme hükmüne aykırılık oluşturuyorsa haklı fesih gerekçesi olabilir. Bu nedenle işverenlerin ödeme günlerine düzenli uyması ve gecikme öngörülüyorsa çalışanları önceden bilgilendirmesi önemlidir.
Ciddi tehlikede çalışmaktan kaçınma hakkı
İş görmeme hakkının bir başka türü 6331 sayılı Kanun md. 13'te düzenlenir. Ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşı karşıya kalan çalışan, İSG kuruluna veya kurul yoksa işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep edebilir. Kurul veya işveren tedbir alınması gerektiğine karar verirse çalışan, tedbir alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir.
Bu sürede çalışanın ücreti ve diğer hakları saklıdır. Talebine rağmen tedbir alınmayan çalışan, sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Ciddi ve kaçınılmaz bir tehlike halinde çalışan işyerini terk ederek güvenli bir yere gidebilir ve bu nedenle haklarından yoksun bırakılamaz. Bu konular İSG yükümlülükleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
İş görmeme hakkı hakkında sık sorulan sorular
Maaşı ödenmeyen işçi kaç gün sonra çalışmayı bırakabilir?
Ücret ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden olmaksızın ödenmezse işçi iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir.
Maaş alamadığı için çalışmayan işçi işten atılabilir mi?
Hayır. İşveren bu nedenle sözleşmeyi feshedemez, yerine yeni işçi alamaz ve bu durum grev sayılmaz.
Maaşı geç ödenen işçi tazminatını alıp ayrılabilir mi?
Evet. Ücretin ödenmemesi veya geç ödenmesi haklı fesih nedenidir; en az bir yıllık kıdemi olan işçi kıdem tazminatı alır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.