Hangi alacak kaç yılda zamanaşımına uğrar?
7036 sayılı Kanun'la 25 Ekim 2017'den itibaren işçilik alacaklarındaki zamanaşımı süreleri büyük ölçüde beş yıla indirildi ve birleştirildi. Güncel tablo şöyledir:
- Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, yıllık izin ücreti, ayrımcılık ve haksız fesih tazminatı: 5 yıl
- Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretleri, ikramiye ve prim alacakları: 5 yıl
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminatlar: genel hükümlere göre 10 yıl (suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı)
- İşe iade: fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvuru (hak düşürücü süre)
Zamanaşımı ne zaman başlar?
Kıdem, ihbar, kötü niyet tazminatı ve kullanılmayan izin ücreti gibi iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı alacaklarda zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği tarihten başlar. İş ilişkisi devam ederken bu alacaklar için süre işlemez.
Ücret, fazla mesai ve tatil ücretleri gibi dönemsel alacaklarda ise süre her dönemin ödeme gününden itibaren ayrı ayrı işler. Örneğin Mart 2021 ayına ait fazla mesai ücreti, o ayın ücretinin ödenmesi gereken tarihten itibaren beş yıl geçince zamanaşımına uğrar. Bu nedenle iş ilişkisi uzun sürmüş işçilerin eski yıllara ait fazla mesai alacakları zamanla düşer.
Arabuluculuk zamanaşımını etkiler mi?
Evet. 7036 sayılı Kanun'a göre arabulucuya başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez. Dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şart olduğundan, işçinin süre sonuna yaklaşmadan başvuru yapması gerekir.
Zamanaşımı, işverenin borcu ikrar etmesi (örneğin yazılı olarak kabul etmesi veya kısmi ödeme yapması) ya da dava açılması gibi hallerde kesilir ve yeniden başlar.
Zamanaşımı kendiliğinden uygulanır mı?
Hayır. Zamanaşımı bir def'idir; mahkeme bunu kendiliğinden dikkate almaz, işverenin süresi içinde zamanaşımı savunmasında bulunması gerekir. İşveren bu savunmayı yapmazsa zamanaşımına uğramış alacak da hüküm altına alınabilir. Hak düşürücü süreler ise (örneğin işe iade için bir aylık süre ve hizmet tespit davası için beş yıllık süre) mahkemece kendiliğinden gözetilir.
İşveren açısından önemli bir sonuç, kayıt saklama süresidir: bordro, puantaj ve ödeme kayıtlarının en az zamanaşımı süresi boyunca saklanması, olası davalarda savunma yapabilmek için zorunludur.
İşçilik alacaklarında zamanaşımı hakkında sık sorulan sorular
Kıdem tazminatı kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar.
Fazla mesai alacağı geriye dönük kaç yıl istenebilir?
Fazla mesai ücreti beş yıllık zamanaşımına tabidir ve her ayın ödeme gününden itibaren ayrı ayrı işler. Bu nedenle dava veya arabuluculuk başvurusundan geriye doğru son beş yılın alacağı istenebilir.
Arabulucuya başvurmak zamanaşımını durdurur mu?
Evet. Arabulucuya başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.