SGDP kimlerden kesilir?
Sosyal güvenlik destek primi, yaşlılık aylığı alırken bir işverene bağlı olarak çalışmaya devam eden ya da yeniden çalışmaya başlayan emeklilerden alınır. 5510 sayılı Kanunun geçici 14. maddesine göre 1 Ekim 2008'den önce sigortalı olanlar, emekli olduktan sonra 4A kapsamında çalışırken tüm sigorta kollarına değil sosyal güvenlik destek primine tabi olur ve yaşlılık aylıkları kesilmez. 1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlarda ise md. 30'a göre 4A kapsamında yeniden çalışmaya başlayanın aylığı kesilir ve tüm sigorta kollarından prim alınır.
Emekli çalışanın işe girişi bildirilirken belge türü olarak sosyal güvenlik destek primi seçilmelidir. Çalışanın emeklilik tarihi bordroya zamanında işlenmezse, emekli olduğu tarihten sonraki aylar için yanlış belge türüyle bildirim yapılmış olur ve düzeltme gerekir.
SGDP oranları nedir?
4A kapsamında çalışan emekliler için SGDP, prime esas kazanç üzerinden hesaplanır. Çalışandan %7,5, işverenden %22,5 oranında destek primi alınır; işveren ayrıca %2,25 kısa vadeli sigorta kolları primi öder. Böylece işveren tarafının toplamı %24,75, genel toplam %32,25 olur.
SGDP'li çalışanlardan işsizlik sigortası primi kesilmez; bu kişiler işsizlik ödeneği hakkı kazanmaz. Genel sağlık sigortası primi de ayrıca alınmaz, çünkü emekliler emeklilik statüsü üzerinden sağlık hizmeti alır. Oranların ve indirim uygulamalarının güncelliği SGK genelgelerinden kontrol edilmelidir.
- SGDP işçi payı: %7,5
- SGDP işveren payı: %22,5
- Kısa vadeli sigorta kolları (işveren): %2,25
- İşsizlik sigortası primi: kesilmez
Emekli çalışanın bordrosu nasıl hesaplanır?
SGK kesintisi %7,5 olduğu ve işsizlik primi kesilmediği için, aynı brüt ücreti alan emekli çalışanın gelir vergisi matrahı ve net ücreti emekli olmayan çalışana göre daha yüksektir. Gelir vergisi, damga vergisi ve asgari ücret istisnası ise normal çalışanlarla aynı şekilde uygulanır.
Net ücret üzerinden anlaşılan emekli çalışanlarda brüt ücret de buna göre farklı hesaplanır. Bu nedenle emekli çalışanlar için netten brüte hesaplamanın SGDP oranlarıyla yapılması gerekir; standart oranlarla yapılan hesap işverene gereksiz maliyet yükler.
Sık yapılan hatalar
En yaygın hatalar; emekli çalışanın tüm sigorta kollarına tabi bildirilmesi, işsizlik primi kesilmesi, emeklilik tarihinin bordroya geç işlenmesi ve emekli çalışan için normal oranlarla teşvik kullanılmaya çalışılmasıdır.
Emekli çalışanın kıdem tazminatı hakkı da ayrıca değerlendirilmelidir: emekli olduktan sonra aynı ya da farklı işverende başlayan yeni çalışma için kıdem süresi yeniden hesaplanır. İşe giriş bildirgesindeki belge türü ile bordro ayarlarının uyumu, her yeni girişte kontrol edilmelidir.
Sosyal güvenlik destek primi (SGDP) hakkında sık sorulan sorular
Emekli çalışandan ne kadar SGK primi kesilir?
Emekli çalışandan %7,5 sosyal güvenlik destek primi kesilir. İşsizlik sigortası primi kesilmez.
Emekli çalışırsa emekli maaşı kesilir mi?
1 Ekim 2008'den önce sigortalı olmuş emeklinin 4A kapsamında çalışırken aylığı kesilmez ve destek primi ödenir. 1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlarda ise 4A kapsamında çalışmaya başlanınca aylık kesilir.
SGDP işveren payı yüzde kaç?
İşveren %22,5 destek primi ve %2,25 kısa vadeli sigorta kolları primi öder; toplam %24,75'tir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 2026 mevzuatına göre hazırlanmıştır; somut durumunuz için bir uzmana danışın. Yıllık değişen tutarların tamamı bordro parametreleri sayfasında.