Uzaktan çalışma

Uzaktan çalışma nasıl kurulur?

İş Kanunu md. 14 ve 10 Mart 2021 tarihli Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'ne göre uzaktan çalışma ilişkisi yazılı olarak kurulur. Sözleşme, işe başlarken yapılabileceği gibi mevcut bir iş ilişkisinde de uzaktan çalışmaya geçilebilir. Uzaktan çalışma tamamen evden yapılabileceği gibi haftanın belirli günleriyle sınırlı olarak da uygulanabilir; bu modele hibrit çalışma denir.

Sözleşmede işin tanımı, yapılış şekli, süresi ve yeri, ücret ve ödeme şekli, işveren tarafından sağlanan ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurma yöntemi ve genel ve özel çalışma şartları yer almalıdır.

Uzaktan çalışmaya geçiş için onay gerekir mi?

İşverenin talebiyle mevcut bir çalışanın uzaktan çalışmaya geçirilmesi için işçinin yazılı onayı gerekir; bu bir esaslı değişikliktir. İşçinin uzaktan çalışma talebi ise işveren tarafından değerlendirilir; işveren talebi kabul etmek zorunda değildir, ancak değerlendirmede eşit davranmalıdır.

Zorlayıcı nedenlerin işyerinin tamamında veya bir bölümünde ortaya çıkması halinde uzaktan çalışmaya geçiş için işçinin onayı aranmaz. Uzaktan çalışmadan işyerinde çalışmaya dönüş de sözleşmedeki koşullara göre yapılır.

Uzaktan çalışanın hakları ve masraflar

Uzaktan çalışan işçiye, esaslı bir neden olmadıkça, salt uzaktan çalışmasından dolayı emsal işçiye göre farklı işlem yapılamaz. Ücret, ikramiye, yıllık izin ve diğer haklar işyerinde çalışan emsalleriyle aynı esaslara tabidir.

Yönetmelik, işin gerektirdiği malzeme ve iş araçlarının aksi kararlaştırılmadıkça işveren tarafından karşılanmasını esas alır. İnternet, elektrik ve iletişim gibi giderlerin karşılanıp karşılanmayacağı ve tutarı sözleşmede belirlenmelidir. Sözleşmede belirlenmeyen ekipmanın işçi tarafından karşılanması beklenemez.

• Yazılı sözleşme veya mevcut sözleşmeye yazılı ek
• Çalışma süresi, ulaşılabilirlik saatleri ve iletişim yöntemi
• Ekipman listesi ve gider karşılama yöntemi
• Veri koruma kuralları ve iş sağlığı ve güvenliği bilgilendirmesi

İşverenin iş sağlığı ve veri güvenliği yükümlülükleri

İşveren, uzaktan çalışan işçiyi yapılan işin niteliği dikkate alınarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri konusunda bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdür. Evde yaşanan ve işle bağlantılı bir kaza, koşullarına göre iş kazası sayılabilir.

İşveren, işyeri dışında işlenen verilerin korunmasına ve paylaşılmasına ilişkin kuralları belirleyip işçiye bildirir. Çalışma süresinin takibi için kullanılan izleme araçları KVKK açısından ölçülü olmalı; ekran görüntüsü veya kamera ile sürekli izleme gibi yöntemler orantısız kabul edilebilir. Çalışma sürelerinin kayıt altına alınması, fazla çalışma hesabının doğruluğu açısından uzaktan çalışmada da gereklidir.